Karalama Defterim

Geçtiğimiz hafta Ankara Panora AVM içindeki Kipa’dan patates aldık. Patates deyip geçmeyin, son yıllarda yediğim en güzel patatesti bu. O yüzden, internete not düşme gereği gördüm. Or-Na A.Ş diye bir firma Volki markası altında file içinde paketlemiş patatesleri. Bazılarını “yemeklik” olarak işaretlemiş, bazılarını ise “kızartmalık”. Bizim aldığımız yemeklik patatesti. Patatesler Afyon’da üretilmiş. Üreticinin adı Hasan Dursun’muş. Ellerine, emeklerine sağlık. Çok uzun zamandır ilk kez bir yemek yerken patatesin tadı damağımda kaldı.

Carismaları ve özellikle de GDI’leri kötülemek isteyenler, bu arabaların parçalarının pahallı olduğunu söylerler. Doğrudur, eğer bir Carisma’yı (pencere düğmeleri dışında) bozmayı başarır veya arabayla kaza yarsanız, parçaları çok ucuz değildir. Ancak, hor kullanılmadıkça hemen hiç bir problem çıkarmayan bir araç olduğu için Carisma’ların “bakım maliyetleri” genelde yağ ve filtre değiştirme masrafından ibarettir.

Carisma’ların “en ağır bakımı” 80.000 km’de bir yapılıyor. Bir süre sonra benim aracımın da ağır bakım zamanı gelecek. Bu iş için cebimden ne kadar çıkacağını merak ettim ve servis kitapçığından 80.000 bakımında değişmesi gereken parçaları bulup, internetten güncel fiyatlarını tespit ettim. Otomatik vitesli Mitsubishi Carisma 1.8 GDI 16v (125 PS) için (ağır) bakım maliyeti şöyle çıktı: Read the rest of this entry »

Mitsubishi Carisma’larda bulunan oksijen sensörü 40.000 mil yani yaklaşık olarak 64.000 km.de ömrünü dolduruyormuş. Bozuk bir oksijen sensörü aracın %20-30 daha fazla yakıt harcamasına, motorun düzensiz çalışmasına ve katalatik konvertörün bozulmasına neden olabiliyormuş.

1.8 GDI motorlu (125 PS) Carisma’lara uyan oksijen sensörünün numarası öğrenebildiğim kadarıyla şöyle:

Mitsubishi orjinalinin kodu: MD 340 904

NTK marka olanı: OZA448-E53

Bosch marka olanı: 0258 005 110

Carisma sahipleri bilirler, arabaları tank gibidir ama cam düğmeleri bozuktur, kırıktır. Servis şöför taradınfaki tüm camları kontrol eden üniteye (2001 sonrası modellere) 400-500 TL para ister. Bu ünite üzerinde dört adet cam açma kapama düğmesi, bir adet camları kilitleme düğmesi ve bir de merkezi kilit düğmesi yer alır. Bu ünite söküldüğünde merkezi kilit düğmesinin bağlı olduğu devre ile cam düğmelerinin bağlı olduğu devrenin birbirinden bağımsız olduğu görülür. Çoğu kimse bilmez ama 2001 öncesi Carisma’larla SpaceStar’ların cam düğmeleri (üzerinde merkezi kilit düğmesi olmayan şöför tarafı pencere kumanda üniteleri) 2001 sonrası Carisma’lara uyar. Yapılması gereken Ebay’den 30-40 TL’ye bunlardan bir tane alıp (Türkiye’de 150 – 200 – 300 TL’ye satıyorlar) , söküp içinden çıkacak düğmelerle devreyi, 2001 ve sonrası Carismanızın cam kumanda ünitesinin içine takmaktan ibarettir. (Yolcu tarafı düğmelerini 20TL’ye almak mümkün.)

GDI motorlu Mitsubishi’lerde (Carisma, Pajero, SpaceStar vs.) ve Volvo’larda (eski kasa S40 1.8i) düzensiz rölanti sorununa rastlanabiliyor. Anladığım kadarıyla bu sorunun temel sebebi doğrudan enjeksiyonlu motorlarda (GDI, TSI, FSI vs. ile diesel motorlarda) diğer motorlara göre daha çabuk başgösteren karbon (kurum) kirlenmesi sorunu. Uzun yol yapmayan, hep şehiriçinde kullanılan araçlarda kısa süre içinde karbon kirlenmesi oluyor. Bunun sonucunda da araçlarda tekleme, rölanti düzensizliği, güçten düşme, yakıt sarfiyatında artış gibi sorunlar başgösteriyor.

Eğer böyle sorunlarınız varsa ve arabanızın arıza lambası yanıyorsa ilk yapmanız gereken bir servise giderek arabanızı bilgisayara (Carismalar MUT-II denen cihaza bağlanıyor)  bağlatmak ve hata kodunu öğrenmek. Oksijen sensöründen (ki bunların ömürleri yaklaşık 40,000 mil – ~64000 km. imiş) MAF (massive air flow) sensörüne kadar pek çok parça arızanınızın sebebi olabilir. Olmayabilir de… Read the rest of this entry »

Arabamın bujilerini değiştirme vakti gelmişti. Servise bujilerin fiyatını sordum, 130 TL civarında bir rakam telaffuz ettiler. Bunun üzerine arabamın bujilerinin neden pahallı olduğunu merak ettim ve araştırdım. Meğer 1,8 GDI motorlu Carisma’lar NGK tarafından üretilen Iridium bujileri kullanıyormuş. (Model no IZFR6B) Bu bujilerin özelliği yüksek sıcaklık altında dahi ısılarını muhafaza edebilmeleri ve uzun ömürlü olmalarıymış. Normal bir bujinin yaklaşık on bin kilometrede bir değiştirilmesi gerekirken iridium bujiler altmış bin kilometrede bir değiştirilirmiş.

NGK’nın IZFR6B Iridium bujisinin tırnak aralığı 0,6 mm. Bu bujiye alternatif olarak Denso’nun IK20 veya IK22 numaralı, gene iridium olan, bujilerini kullanmak mümkünmüş. Bu bujilerin tırnak aralığı 0,4 mm. imiş.

Ben iridium buji yerine 1,6 motorlu Carisma’lara takılan ve ebatları itibariyle 1.8 GDI Carisma’ya da uyan (ama servise sorsanız muhtemelen “olmaz” diyeceklerdir) NGK’nın BKR6E-11 numaraları bujisini aldım. Bu buji ucuz, seti 20 TL. Tırnak aralığı 1.1 mm. (Aynı bujinin iridium olanı da var, BKR6EIX-11) Ustaya bujileri takmadan önce tırnak aralığını 0,6 mm olarak ayarlamasını söyledim. Yaklaşık 3,500 kilometredir motor üzerinde bu bujilerle çalışıyor. Yakıt sarfiyatımda dikkatimi çeken bir değişiklik olmadığı gibi buji değişikliği motoruın işleyişini de müspet veya menfi anlamda etkilemedi. (Siz yine de benim sözüme güvenip hareket etmeyin. Önce yetkili servisinize danışın…)

Mitsubishi Carisma 1.8 GDI’ya hangi motor yağı kullanılması gerektiği konusunda herkesin ayrı bir fikri var. Arabamın önceki sahibi 0w-30 (sentetik) yağ koyuyormuş. Arabayı götürdüğüm özel servis 10w-40 yağ (bu yağ sentetik değil, mineral) koymam gerektiğini söylemişti. Ankara’daki bir yetkili servis ise bu arabalara sadece 0w-40 yağ konması gerektiğinde ısrarcı olmuştu.

Şayet arabanın kullanma veya tamir kitapçıklarına bakarsanız bulunduğunuz bölgedeki hava sıcaklıklarına göre pek çok çeşit yağ kullanmanızın mümkün olduğunu görürsünüz.

Ben, Ankara’da, arabama kışları 5w-40 tam sentetik (Castrol Edge 5w-40), yazları ise 10w-40 sentetik motor yağı koymayı tercih ettim (Shell Helix HX7). Her iki yağdan da memnun kaldım.

Ancak, biraz araştırdıktan sonra İngiltere’de, GDI motor taşıyan Mitsubishi ve Volvo’lar için özel olarak üretilmiş olan Shell Helix Plus AH 10w-30 yağın kullanıldığını öğrendim. Bu yağ belli ki Türkiye’de satılmıyor. Muhtemelen artık üretilmiyor da. Bir sonraki yağ değişiminde motora 5w-30 tam sentetik yağ koyacağım. (Shell Helix Ultra Extra 5w-30 veya Mobil 1 ESP 5w-30). Bu yağın GDI, FSI, TSI gibi doğrudan enjeksiyonlu motolardaki EGR ve PCV valflerinin neden olduğu karbon (kurum) oluşumunu asgari düzeyde tutacağını düşünüyorum.Zira Shell bu yağın “emisyon sistemini koruyan düşük SAP  (Sülfatlı  Kül, fosfor, Kükürt)  oranlı yağ” olduğunu beyan ediyor. Anladığım kadarıyla GDI motorların temel problemi de bu zaten…

Yine…

Her çıkışın bir inişi,
her gidişin bir dönüşü
varmış.

Çocuklar büyür,
bir gün
yuvadan uçarmış.

Öyle bir yere çıkacağım,
öyle bir yere gideceğim
ki
sevdiceğim,
bir gün
ne inmek,
ne dönmek
olmayacak.

Bilip de doğruyu saplanmışsan yanlışa,
Maraton koşarken mehter marşıysa dilindeki,
Bağımlıysan…

Bağımlıysan,
Bağırdıkça kısılıyorsa sesin,
Her gün uzaklaşıyorsa geleceğin,
Uyumak ve uyanmak istemiyorsan…

Neydin sen, ne oldun?
Ve ne olacak biliyor musun yarın?
Varken yoksun, ya yokken var mısın?

Var mısın?

Artık hiç duyulmuyor sesin.