© 2009, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Önce bir yandan Mavi Bilgisayarın web sitesindeki “Sistem Topla” özelliğini ve bir yandan da (epeyce) Google’ı kullanarak bir kaç saat araştırma yaptım. İşlemci, anakart gibi parçaların fiyatları ve fiyatlarına karşılık bana sağlayabilecekleri faydayı inceledim. Neticede şöyle bir konfigürasyon çıkardım:

İşlemci: Athlon 64 X2 4000+ AM2 (2.1GHz, 1024K, AM2) BOX Fiyatı: 80 dolar

Anakart: Biostar TA690G (AMD 690G, GLAN, SATA, RAID, AM2) Fiyatı: 80 dolar

Ram: 1 adet Bigboy DDR2 800 1024MB Ram Fiyatı: 58 dolar

Hard disk: 1 adet Seagate 160GB 7200RPM 8MB SATA II hard disk Fiyatı: Yaklaşık 64 dolar (Linkteki hard disk IDE’dir, Sata II değil! Sadece fikir vermesi bakımından bu linki verdim.)

DVD Yazıcı: LG 18X Dual Layer çift katmanlı DVD yazıcı Fiyatı: 37 dolar

Hoparlör: Ozaki SP635 2+1 hoparlör Fiyatı: 14 dolar

Kasa: AOpen ES55C 300W Gümüş-Siyah midi-tower kasa Fiyatı: 42 dolar

İşlemci soğutucusu: Thermaltake CL-P0114 Big Typhoon Fiyatı: 54 dolar

Bu bilgisayarı toplamanın maliyeti 430 dolar (artı KDV elbette) tutacak gibi görünüyordu.

Niçin bu parçaları seçtiğimi biraz anlatayım:

AMD’nin 2.1 ghz hızındaki 4000+ model işlemcisini çift çekirdekli olması, hem 32 bit hem de 64 bit çalışabilmesi, 1024K L2 önbelleği olması ve özellikle de bu işlemciyi yüksek hızlara “overclock” edebilmem (yani çekirdeklerini çok daha hızlı çalıştırabilmem). 80 dolar fiyatındaki 2.1 ghz hızındaki Athlon 64 4000+’yı rahatlıkla 2.8 ghz hızında çalıştırabilecek olduğum için seçtim açıkcası. Overclock yapmaksızın benzer performansı verebilecek bir diğer AMD işlemciyi seçseydim yaklaşık 150-160 dolar, bir Intel işlemciyi seçseydim 200-220 dolar vermem gerekecekti.

Biostar TA690C anakartı üzerindeki AMD’nin 690G chipseti sebebiyle seçtim. Bu çipset benim beğendiğim bir chipset. En beğendiğim özelliği de piyasadaki “on-board” ekran kartları arasında en iyilerden biri olduğunu düşündüğüm ATI Radeon X1250 ekran kartını içinde barındırması. Biostar’ın anakartı AMD 690G chipsetinin özelliklerinin çoğundan istifade etmiş, ucuz ama iyi bir anakart izlenimi bıraktı bende. Ayrıca bu anakartın biosunda overclock işlemi için ayrı bir menu bulunmakta ve düzgün bir overclock için gerekli tüm ayarları bu anakartın bios’undan değiştirmek mümkün. Biostar benim ilk tercihim idi ancak alternatif olarak benzer fiyata sahip ve gene aynı chipseti barındıran Asus M2A-VM veya MSI K9AGM2-FIH model anakartları da alabilirdim.

Ramın iyisi ve kötüsü kendini bilgisayar zorlandığında gösterir. Overclock ram ile oynanmasını da gerektirdiği için genelde overclock yapan kişiler iyi ramları tercih ederler. Ancak iyi bir ram ile kötü(!) bir ram arasındaki fiyat farkı çok olduğu ve neyin iyi neyin kötü olduğu pek belli olmadığı için riski göze aldım ve bulabildiğin en ucuz ve hızlı 1gigabyte’lık ram olan Bigboy’un ramında karar kıldım. Niye 2×512 yerine 1×1024′ü tercih ettiğime gelince: DDR2 ram çift olarak takıldığında çift kanallı çalışma özelliği devreye girer; tek takılırsa tek kanallı çalışır DDR2 ramlar. 2×512 alsaydım bilgisayarda çift kanallı çalışan 1 gigabyte ram olacaktı. Bu iyi bir şey elbette, ancak ileride ram attırmak gerektiğinde ya gene 2×512 almak ya da eldekileri çıkarıp 2 (ya da 4) tane 1024′lük ram almak gerekecekti. (Biliyorum başka olasılıklar da var!) Ben baştan tek 1024′lük almayı tercih ettim. Tek kanallı çalışmasının gündelik kullanımda bir dezavantajı olacağını sanmıyorum. İhtiyaç olduğu zaman ikicisi alınır…

Benim için hard diskin bildik bir marka olması (Seagate, Maxtor, Western Digital, Samsung vs.) olması, SATA II olması , makul bir fiyata makul bir kapasitenin alınabilmesi önemli. Ön belleğinin 8 ya da 16 olması vs. benim için önem taşımıyor. 8 mb ile 16 mb önbellek sahibi hard diskler arasında kullanıcının gündelik kullanımda algılayabilecekleri bir fark olduğunu sanmıyorum.

LG’nin 18X hızındaki çift katmanlı DVD yazıcısını daha evvel de kullanmıştım. Ucuz, hemen her türlü diski okuyup, bunlara yazabilen, gayet iyi bir yazıcı olduğunu düşündüğüm için seçtim bu DVD-RW’yi.

Ozaki’nin hoparlörleri hakkında hiç bir fikrim yok. Ucuz hoparlörler arasında en çok bunların tipini beğendim. Bir de hoporlörün üzerinde dahili mikrofonu varmış, onu merak ettim.

Kasa bir bilgisayarın en önemli parçalarından biri. Bir kasa alırken kullanışlılığı bakımından dikkat ettiğim pek çok özellik var. Ne var ki “ucuz” kasaların çoğu onlarda aradığım özelliklerin çoğunu barındırmıyorlar. Dolayısıyla AOpen’dan büyük beklentilerim yok. Aynı markanın başka kasalarını daha evvel kullanmıştım. Ucuz bir kasa için iyi olduğunu düşündüğüm için tercih ettim bu markayı.

AMD’nin işlemcisi aslında kendi soğutucusuyla beraber geliyor. Soğutucusu gayet iyi bir soğutucu ama overclock işlemi işlemciyi aşırı ısıttığı için daha iyi bir soğutucu almak şart oldu. Thermaltake’in Big Typhoon’u fiyatına göre harika bir soğutucu ve bence o fiyata daha iyisini buılmak mümkün değil.

Konfigürasyonu çıkardıktan sonra parçaları İnternet’ten sipariş etmek yerine tanıdığım bir bilgisayar satıcısından aldım. Maliyet değişmedi, sadece tanıdığımla iş yapmayı tercih ettiğim için bu yolu seçtim. (Mavi’den almak belki daha avantajlı olabilirdi.) Yalnız başka bir sıkıntı yaşadım. Tanıdık bilgisayar satıcısı ne Biostar’ın, ne Asus’un, ne de MSI’ın anakartlarını bulamamış; bunların yerine Foxconn markasının gene 690G chipset’li A690GM2MA-8KRS2H model anakartını vermiş bana. (Bir de, aksini özellikle tembihlediğim halde makinayı, toplamış elemanları. Ne diyeyim…)

Foxconn A690GM2 bence iyi bir anakart değil. Performans bakımından benim listemdeki anakartlardan farkı olduğunu sanmıyorum ama hiç hoşuma gitmeyen bazı eksiklikleri var. Örneğin, kullanma kılavuzu yok; sadece bir sayfalık kolay kurulum kılavuzu var. Biosunda overclok işlemi için değiştirilebilecek sadece bir kaç ayarı var. (İşlemci veri yolunu ve ramın voltajını değiştirebiliyorsunuz ama işlemci voltajını değiştiremiyorsunuz, çarpan değerlerini de… Hatalı overclock işlemlerini de tolere edemiyor bu anakartın biosu. Bir hata halinde biosu jumper ile oynayarak sıfırlamak zorunda kalıyorsunuz.) Biostar’da olan HDMI ve S-video çıkışları da yok Foxconn’da. Firewire da yok… (Sadece anakart üstüne bağlantı iğneleri konmuş.) Foxconn’da hiç hoşuma gitmeyen bir diğer husus da sistem fanı ile ilgili. A690GM2MA-8KRS2H modelanakarta sadece bir sistem fanı bağlayabiliyorsunuz. (Bunu iki fan alıp takmaya kalkınca farkettim.) Özetle, Foxconn A690GM2 anakarttan memnun kalmadım. Bilgisayarı kullanmaya başladıktan sonra muhtemlen bunu unutacağım ama şu an için düşüncem bu.

Anakartın biosunun overclocka çok müsait olmamasına rağmen epeyce denemeden ve bios resetlemeden sonra işlemciyi 2.8 ghz hıza overclock etmeyi başardım. (Ram voltajını fabrika değerinin 350 mV üzerine çıkarıp, 2,09 volt yaptım; işlemci veriyolunu (FSB) 200′den 275′e çıkardım. (Daha yüksek voltaj ve FSB ile daha üst hızlara da çıktım ama o hızlar hem ısı hem de tutarlı çalışma bakımından epey riskli göründü bana.)

AOpen’ın kasasından menun kaldım. Bolca genişleme yuvası var. Yan kapakta işlemci fanı ve ek kartların havalandırılması için iki ızgara mevcut. Öne 1 adet 12cm’lik arkaya da 1 adet 8 ya da 9 cm’lik fan takılabilmesi mümkün. Kasa üzerinde gelen 300 watlık güç kaynağı (PSU) kabul edilebilir kalitede. Güç kaynağının sesi ortanın az üzerinde. Gündüz değil ama gece olunca beni rahatsız etti güç kaynağından gelen ses.

Mavi Bilgisayardan 1 adet Zalman marka 12 cm’lik ve bir adet başka bir marka 9 cm’lik “sessiz” fan aldım. Zalman’ın 12 cmlik fanı Thermaltake’in Big Typhoon işlemci soğutcusunun üzerinde gelen kavuniçi renkli 12 cm’lik fandan daha fazla hava üflediği için bu fanı Big Typhoon’un üzerine taktım. (Zalman maksimum 1300′lerde dönüyor, Big Typhoon’un kendi fanı ise 900′lerde.) Big Typhoon’dan çıkan fanı da kasanın önüne taktım ki hem hard diski soğutsun, hem de kasa içine serin hava sağlasın. Bu fanı anakart üzerindeki sistem fanı bağlantısına bağladım; dolayısıyla hızı bilgisayar tarafından kontrol ediliyor. 9 cm’lik fanı ise kasanın arkasına, sıcak havayı dışarı çekmesi için bağladım. Anakart üzerinde ikinci bir sistem fanı bağlantısı bulunmadığı için bu fanı doğrudan güç kaynağına bağlamak zorunda kaldım; dolayısıyla 9 cm’lik fan daimi olarak son sürat çalışıyor. (Neyseki sessiz!)

Big Typhoon overclock yapılmış işlemciyi fevkalade iyi soğutuyor. Atıl durumdayken işlemci çekirdeklerinde 22-23 derece, işlemcinin kendisinde ise 38-42 derece arasında ısı ölçüyorum Speedfan ile. İşlemciyi iyice zorladığımda bile işlemcinin ısısı 55 dereceyi hiç geçmiyor. Bilgisayarı 10 saat kadar Prime95 ile “işkence” modunda test ettim. Herhangi bir sorun olmadı. Harddisk sıcaklığı da atıl durumda 30′larda, yük altında 40-42 derece arasında durdu hep. Bigboy’un ramı da beni epey şaşırttı. Beklediğimden iyi çıktı açıkcası.

Ozaki’nin hoparlörleri elime geçmediği için onlar hakkında yorum yapamayacağım.

Özetle (sonradan aldığım iki fana toplam 30 YTL verdiğim için) yaklaşık 450 dolar + KDV harcayarak (monitör, klavye ve fare hariç) gayet iyi bir bilgisayar topladım çok sevdiğim bir akrabama. Bir de güzel Pardus kurdum üzerine…

Gelelim bu denemeden çıkardığım derslere:

Benzer bir bilgisayarı tekrar toplamam gerekse şu üç şeyi farklı yaparım:

1- Foxconn’u kabul etmem, illa da Biostar’ın (veya Asus’un veya MSI’ın) anakartını alırım.

2- İyi ve sessiz bir güç kaynağı için fazladan bir 50 dolara daha kıyarım.

3- Parçaları tanıdığım bilgisayarcıdan almadan önce iki kere düşünürüm. Muhtemelen Mavi Bilgisayar’dan kredi kartına 10-12 taksitle alırım.

Eksik kalmasın diye son bir not ekleyeyim: 50 dolar daha harcanıp gayet iyi bir kablosuz klavye seti ve 250-300 dolara da gayet iyi bir 19″ geniş ekran LCD monitör alınabilir. Yani tüm bilgisayar 750-800′doları aşmadan temin edilebilir. (+KDV elbette!)

Şimdi, bu yazıyı okuyanlardan parası bol olanlar veya olmayıp da varmış gibi hayal kuranlar topladığım bilgisayarın ne kadar da kötü olduğunu söyleyebilirler. Doğrudur, elbette bunun çok daha iyisini toplamak mümkündür. Dört çekirdekli işlemcilerin, çok güçlü ekran kartlarının ve ses kartlarının, overclock için özel yapılmış ramların, su soğutma sistemlerinin bulunduğu bir ortamda benim bu paraya toplayabildiğim en iyi bilgisayar budur. Zaten bilgisayarın sahibinin de aslında bu kadarına bile ihtiyacı yoktur. Nokta.

EK:

1- Buraya aktardığım tüm bilgiler şu son üç günde bilgisayar toplarken edindiğim deneyimin subjektif ifadesinden ibarettir. Benim beğendiğim parçaları siz beğenmeyebilir, beğenmediklerimi çok beğenebilirsiniz. Dolayısıyla kendi araştırmanızı yapın, sözüme güvenmeyin.

2- Overclock işlemi çok tehlikeli bir işlemdir, bilgisayarınızın parçlarının yanmasına, tamir edilemeyecek şekilde bozulmasına sebep olma ihtimali çok yüksektir. Ayrıca overclock yapmakla bilgisayarınızın parçalarını garanti dışı bırakabilirsiniz. Başınıza bir iş gelirse bana hiç hesap sormaya kalkmayın; demedi demeyin.

3- Mavi Bilgisayar ile hiç bir bağım yok; bu yazıyı yazarken sitelerine link vereyim diye bana komisyon, hediye mediye vermiş değiller. (Umarım link verdim diye hesap da sormaya kalkmazlar.) Web sitelerinden memnun kaldım ve bugün ilk kez dükkanlarından iki fan aldım, ben de düzgün bir firma izlenimi bırakdılar, o kadar.

© 2007, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Sözü uzatmayayım: Dizüstü bilgisayarımdan** OpenSuse 10.2′yi kaldırıp yerine Pardus 2007′yi kurdum. Bilgisayarımın donanımını neredeyse tümüyle otomatik olarak tanıdı Pardus. Basit ve temiz masaüstünü, temel ayarlarının kolayca yapılabilmesini çok beğendim. Hepsinden önemlisi adam akıllı Türkçe herşey. Yüzde yüz değil belki ama denediğim diğer hiç bir Linux dağıtımında göremediğim kadar Türkçe.

Pardus’u hazırlayanların ellerine sağlık. Çıktığı günden beri dizüstü bilgisayarımda Windows’la birlikte Pardus 2007 kullanıyorum. Sadece ben değil eşim ve 4 yaşındaki çocuğumuz da kullanıyolar. (İşte bu bir ilk. Eşime daha önce Linux’u hiç kullandırtamamıştım.)

Pardus’un beni mutlu eden yönlerini sıralamayı bırakıp asıl Pardus’u kullanırken karşılaştığım sıkıntıları (ve bulabildiğim çözümleri) yazmak istiyorum buraya.

Parduskurulurken benim harddiskimdeki NTFS bölümü otomatik olarak görmesine rağmen doğru şekilde ayarlayamadı.Harddiskimde bir NTFS ve bir Fat32 bölüm var. Fat32 olana gayet güzel erişebiliyorum. NTFS olana ise erişemiyordum. Gerek Pardus ile ilgili forumlarda ve gerekse Google’dan bulabildiğim diğer sitelerde bu sorunun çaresini aradım. Başkaca kişilerin de aynı sorunla karşılaştıklarını gördüm ve yazılan çözüm önerilerini teker teker denedim. Hiçbiri işime yaramadı. Sonra bir forumda şöyle bir öneri ile karşılaştım: “Fstab dosyasından NTFS patition’a ait ayarın olduğu satırı silin ve bilgisayarınızı yeniden başlatın.” Pek de inanmayarak bu söyleneni denedim ve hakikaten de Pardus bir sonraki açılışta harddiskimin NTFS bölümünü otomatik olarak ve doğru şekilde yükledi. Artık NTFS bölüm altındaki dosyalarıma erişebiliyor ve onları dilediğim şekilde değiştirebiliyorum.

Pardus’ta karşılaştığım ikinci sorun kablosuz internet erişimi sağlayan kartımla ilgili. Kullandığım kart kablosuz internet ile ilk tanışanların gayet iyi bilebileceği, artık piyasada bulunmayan bir kart: Proxim RangeLan-DS. Prism2 chipseti kullanan bu kartı Pardus gayet güzel tanıdı ve ayarladı. Ancak bazen kart çalışıyor görünmekle beraber kablosuz router’ımla haberleşemiyor. Bu sorunun sebebi nedir bulamadım ama bulduğum çözüm yolu şu: Bilgisayarım açık iken kartı yuvasından çıkarıp tekrar takıyorum ve kart gerçekten çalışmaya başlıyor.

Pardus’ta karşılaştığım bir diğer sorun SuperTux oyunu ile ilgili. Eşimin ve kızımın çok sevdiği bu oyun bilgisayarımda OpenSuse kurulu iken gayet hızlı bir şekilde çalışıyordu. Ben bu oyunu hem Windows üzerinde hem de başka linux dağıtımlarıyla da denedim ve üzülerek söylemek zorundayım ki bu oyun Pardus’ta Windows’ta çalıştığından da yavaş çalışıyor.

Oyun demişken, 4 yaşındaki kızım benim Pardus’un paket yöneticisi olan “pisi” aracılığıyla nasıl oyunları kurduğumu görmüş ve geçen gün oyun oynamak için başına oturduğu Pardus’ta pisiyi açıvermiş. Ne olduğunu bile bilmediğim bazı paketleri kurarken görünce dondum kaldım. O ana kadar hiç dikkat etmemişim: Pisi şifre sormuyor! Eğer hafızam beni yanıltmıyorsa diğer bütün Linux dağıtımları paket yöneticisini açtığınızda şifre sorar. Pisi de bu özellik yok. Ben çocuğumun bilgisayarı açıp Pardus’ta oyun oynamasında, ne bileyim resim programını açıp birşeyler çizmesinde sakınca görmüyorum ama bilgisayara kolayca program kurabilmesini ya da kurulu programları kaldırabilmesini istemiyorum. (Bu satırları yazdıktan sonra şu yazıya denk geldim ve Pisi’de şifre olmayışının sakıncaları bakımından orada söylenenlere hak veriyorum.)

Pardus ile ilgili son bir husus da Firefox’daki yazı karakterleri ile ilgili. Windows’da da Firefox kullandığım için hemen farkettim: Pardus’taki Firefox ziyaret edilen siteleri gösterirken yazı karakterlerini olması gerekenden daha iri gösteriyor. Bunun ayarını nasıl düzelteceğimi bilmiyorum. Bulduğum da buraya yazarım.

Bunlar Pardus ile ilgili gözüme çarpan sorunlar. Tüm bunlara rağmen ben Pardus’u denediğim diğer dağtımlara göre gayet başarılı buldum ve Pardus’u dizüstü bilgisayarımdan kaldırmayıp kullanmaya devam edeceğim. (Kullandığım diğer bilgisayarlarda başka dağıtımlar kullanmakta olduğumu not etmeliyim ama. Örneğin bu hafta iş yerimdeki bilgisayarımdan Ubuntu’yu kaldırıp SimplyMepis’in yeni sürümünü ya da belki dört gözle beklediğim Centos 5′i (eğer bu haftaya yetişirse) kuracağım.)

* “Distro” karşılığı “dağıtım” sözcüğünü kulllanmak belki çeviri doğru olarak doğru ama anlam olarak yetersiz geliyor bana…

** Dizüstü bilgisayarım Toshiba Satellite A15-S129 model. Standart özelliklerini şurada bulabilirsiniz. Üzerinde fazladan 756 MB (toplam) ram ve Proxim RangeLan-DS pcmcia wireless kart var.

© 2007 – 2009, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.