135 kitabın dijitalleştirilmesi ikibuçuk ay sürdü. Bu kez tarayıcı yerine dijital fotoğraflama yöntemini kullandık. Bu amaçla Atiz firmasından temin ettiğimiz BookDrive DIY cihazından yararlandık. Bu cihazın üzerinde iki adet Canon EOS 400D dijital fotoğraf makinası yeralıyor. Çekimleri fakültemizin idari personel kadrosuna yeni katılan Mualla hanım arkadaşımız ile öğrencilerimiz İlknur ve Gökhan yaptılar. Çekimlerin yapılmasını Roma Hukuku kürsüsünden değerli arkadaşım Eşref özenle denetledi. Resim işleme, karakter tanıma, PDF’ye dönüştürme ve siteye yerleştirme gibi işleri öğrencilerimiz Durmuş, Caner, Enver ve Burak yürüttüler.

Bu süreçte bana “genel koordinatör” sıfatı uygun görüldü. Projenin genel koordinatörü olarak ben – her mühim sıfat sahibi kişi gibi – pek bir şey yapmadım; ortalıkta dolandım; bol bol havanda su dövdüm; arada sırada ortaya çıkan küçük problemlerin çözümü hakkında ahkam kestim.   :o)

Müze sitesi dün “http://auhf.ankara.edu.tr/muze” adresinden hizmet vermeye başladı. Şu anki hali ile bazı eksikleri, epeyce de kusurları var. Önümüzdeki bir kaç hafta boyunca bildiğimiz eksikleri ve kusurları yavaş yavaş gidereceğiz. (Ancak hem öğrenci arkadaşlarımın sınavları yaklaşıyor hem de benim biraz tez – makale vs. yazmam lazım gene. Bu sebeple müzedeki düzeltmelerin yapılması gerçekten de “yavaş” olabilir.) 

Müzede bolca Latince, İtalyanca, Fransızca eser var. Bir miktar da İngilizce ve Almanca… Üç-dört tane de el yazması Osmanlıca/Arapça eser mevcut. Yabancı dil bilmeyenlerin pek bir işine yaramayacak bu site ama özellikle hukuk tarihi ve sosyolojisi çalışanlar için paha biçilmez bir kaynak olacak sanırım.

Küçücük bir teknik not: Tarayıcı ile kitap tarandığında dijital fotoğraf çekme yöntemi ile kitap taranmasına(?) göre çok daha kaliteli ve verimli(!) sonuç alınabiliyor. Eğer bir kitabı kesmek ve sayfaları üsten beslemesi olan ve çift yüzlü tarama yapabilen bir tarayıcı ile tarama imkanınız var ise dijital fotoğraf makinası kullanan cihazları tercih etmeyin derim. Bizim müze projesinde kullandığımız cihaz ve yöntem, kesilmesi mümkün olmayan kitaplar bakımından zorunlu bir tercih olsa da tarayıcılar kadar iyi sonuç vermiyor.

© 2008, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi’nin ve Ankara Law Review’un bütün sayılarını (yaklaşık 240 cilt dolusu makale) İnternet’e aktarmak bize yetmedi. Hocalarımızın yazdığı 80 kadar monografiyi de İnternet’ten hukuk öğrencileri ve araştırmacılarla paylaştık. Bu kolleksiyona her gün yeni eserler eklemeye devam ediyoruz. (Bkz: http://auhf.ankara.edu.tr)

Gelelim büyük habere:

Siz bu satırları okurken öğrencilerimiz ile idari ve akademik personelimizden oluşan küçük bir ekip fakültemiz kütüphanesinin müzesinnde yer alan nadide eserleri dijital ortama aktarmaktalar. Hedefimiz, Nisan ayı başında değerine paha biçilemez ve hiç bir yerde (kolay kolay) bulunamaz eserleri (ki 200 kadar eserden bahsediyorum) kilitli camekanların içinden çıkarıp sizlerin masalarının üstüne koyabilmek.

Projenin bu aşamasının teknik detaylarını daha sonra paylaşacağım sizlerle. Tahmin edeceğiniz üzere bu kez bir tarayıcı (scanner) kullanmıyoruz. Kitaplara hiç zarar vermeden taramanın yollarını bulduk!

Sevinçliyim. Ufak adımlarla da olsa hukukumuza, kütüphaneciliğimize ve araştırmacılarımıza büyük katkı sağlayacağına inandığım bir işle uğraşıyoruz. Ve sevinçliyim, çünkü öğrencilerimiz, fakülte yönetimi, asistan arkadaşlarım hep birlikte çalışıyoruz.

© 2008, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

AÜHF Logo

Ve sonunda bitti! Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergileri tümüyle dijital ortama aktarıldı; sitesi ve DVD’si hazırlandı. Birazdan saatler 1 Mayıs 2007′nin ilk dakikalarını gösterdiğinde dergilerin sitesini herkesin erişimine açacağım. Bu konuyla ilgili bir önceki yazımdan bugüne kadar geçen on beş gün içinde neler yaptığımızı kısaca anlatmak istiyorum size.

Fakültemizin üç öğrencisi Caner Yılmaz, Durmuş Cevlan ve Burak Şahin önce dergileri cilt cilt TIFF (resim) formatında taradılar, sonra OCR yazılımıyla bu resimleri yazıya dönüştürdüler. Dönüştürme işlemi epeyce başarılı olmakla berbaer yinede hatalar içeriyordu. Bu hataları kontrol edip düzeltmeye yetecek kadar vakit olmadığı için her bir ciltteki bütün makaleleri içinde yazı gizli resim PDF formatında ayrı ayrı kaydettiler. (Caner ile Durmuş daha çok çalıştı, Burak biraz kaytardı ama o da sonradan gene dergiyle ilgili başkaca işlerde yardım etti.)

Öğrenciler bu işleri yaparken ben dergilerin eksiklerini gidermek, araştırma görevlisi arkadaşlardan gelecek künyeleri toparlamak, sitede kullanılacak yazılımı belirlemek, siteyi tasarlamak gibi her biri başlı başına ıvır zıvır iş olan ama birarada adamı epeyce zorlayan işlerin peşinde koşturuyordum.

Kolay olsun diye esasen başka bir amaçla kullanılan kaynak kodu açık bir yazılımı fakülte dergisini yayınlamak için kullanmaya karar verdim. Başlarda herşey yolunda gidiyordu ama künyeleri siteye aktarmaya başladıkça sorunlar başladı. Önce kullandığım yazılımın arama fonksiyonun bizim işimize yaramayacağını farkettim. Onun yerine sitenin içine Google’ı kullanarak arama yapan bir eklenti ekledim. Bu eklenti kendi işini yaptı ama başkaca şeyleri bozdu. Onu düzelteyim derken başka şeyler… Neticede siteyi üç kere sil baştan kurmam gerekti. Buna ek olara 56 ciltteki toplam 222 sayının içinde yer alan her bir makalenin künyesini teker teker elden geçirerek göze güzel görünür hale getirmem gerekti. Sonra da bu künyelere yaklaşık 1400 makalenin linklerinin teker teker bağlanması… İşte bu noktada bir kaç arkadaş çok yardımcı oldular. Yukarıda saydığım öğrenci arkadaşlara ek olarak Hasan Yılmaz isimli bir diğer öğrencimiz, kürsü arkadaşım Ar. Gör. İnci Solak Akman, tezini bitirip teslim ettiği gün yakaladığımız Ar. Gör. Selin Özden, fakülteye başlayalı daha bir kaç gün olan Ar. Gör Neva Öztürk künyelerin linklerinin bağlanmasına katıkıda bulundular.

Geçen on beş gün içinde sanırım 6 ya da 7 geceyi ya hiç uyumadan ya da sabaha doğru yatarak geçirdim. Dün gece de onlardan biriydi. Her neyse, sonunda bu sabah dekana “site hazır” diyebildim. Sitenin hala eksikleri ve kusurları olduğunu biliyorum ama hem benim pilim biit hem de sitenin bu haliyle kamunun erişimine açılabileceği kanaatindeyim. Kusurları siteden yararlananlar bizi uyardıkça düzelteceğiz artık.

Gelelim DVD’ye… Onu da az evvel hazıladım. DVD özetle sitenin birebir kopyası. DVD’nin içinde sitenin dosyalarına ek olarak Firefox’un doğrudan diskten çalışan bir kopası da geliyor. (Bunu Explorer düşmanlığından değil, Explorer’ın fakülte dergisi sitesinin offline kopyasını gezerken çıkardığı ActiveX sorunlarını Firefox’da yaşamadığım için tercih ettim.) Özetle, DVD’yi bilgisayarın sürücüsüne koyduğunuzda Firefox otomatik olarak açılıyor ve diskteki sitenin kopyasını ekrana getiriyor. İnternet’e bağlanmaksızın tüm makaleleri DVD’den okumak mümkün. Ancak arama fonksiyonu İnternet bağlantısı olmadan çalışmıyor.

Bu kadar bilgi yeter. Ben uyumaya gidiyorum…

Bu yazi ile ilgili yazıları da okuyabilrisiniz:

Hukuk Fakültesinin Yeni Sunucusu

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (1)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (2)

© 2007 – 2008, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

HP Scanjet 8390

Dergi projesinde kullanacağımız tarayıcı perşembe günü geldi. Alınan tarayıcı HP Scanjet 8390.

Tek taraflı (simplex) modda 35, çift taraflı (duplex) modda 70 sayfayı bir dakika içinde tarayabiliyormuş bu yazıcı. Elbette gerçek kullanımda biz bu hızları yakalayamayacağız.

İki bilgisayarla birlikte tarayıcıyı fakültedeki bir odaya yerlestirdik. Tarayıcının bağlı olduğu bilgisayar yine bir HP. 2.4 ghz. hızında AMD Athlon 64 işlemcisi, 512 MB belleği (RAM) ve 80 GB’lik SATA harddiski var. Bu bilgisayarın belleğini 2 GB’ye yükselltim. Bu bilgisayara bir de 1 adet 250 GB’lik harddisk ekleyeceğim. (Tarama için tercih ettiğim TIFF formatındaki dosyalar oldukça büyük yer kaplıyor.) Tarayıcı gayet kullanışlı tarama (scan) ve optik karakter tanıma (OCR) yazılımlarıyla beraber geldi. Tarayıcı ve bağlı olduğu bilgisayar 400-500 sayfalık bir dergiyi 300 dpi çözünürlükle 25-30 dakika’da hem tarayabiliyor hem de içeriğini yazıya dönüştürebiliyor. Eğer 600 dpi çözünürlüğe çıkarsak sadece tarama işlemi bir saati aşabiliyor. HP’nin yazılımı 300 dpi ile 600 dpi arasındaki seçeneklere izin vermiyor. 300 dpi çözünürlük ekranda çok tatminkar gözükmese de yaptığım denemeler 600 dpi ile arasında sadece dikkatli bir gözün yakalayabileceği kadar az fark olduğunu ortaya koyduğu için taramaları 300 dpi’da yapmaya karar verdim. (Bir ara buraya 300 dpi ve 600 dpi ile taranmış sayfaların örneklerini koyarım.)

Kullandığımız ikinci bilgisayar YÖNSİS marka 3.2 ghz. hızında Intel P4 işlemcisi, 512 MB belleği ve 80 GB (sanırım SATA) harddiski olan bir bilgisayar. Bu bilgisayarın belleğini 1 GB’ye yükselttim. Muhtemelen bu bilgisayara da bir 250 GB’lik harddisk takmam gerekecek. Bu ikinci bilgisayar sadece optik karakter tanıma (OCR) için kullanılıyor.

HP 2000 Series

Her iki bilgisayar ağ üzerinden birbirlerine bağlı. Birinde tarama işlemi yapılırken diğerinde tanıma ve işlemi yapılabiliyor. Böylelikle zaman kaybı minimuma indiriliyor.

Tarayacının ve iki bilgisayarın başında üç öğrenci arkadaşım çalışıyorlar. Dergileri cilt cilt tarayıp, makale makale ayırıyor; OCR yazılımı ile okutup, içinde yazı gizli olan resim PDF formatında kaydediyorlar. Her bir cilt taranıp, içindeki makaleler ayrı ayrı PDF dosyalarına dönüştürüldükten sonra fakülte öğretim elemanlarının hazırladıkları künye ve anahtar sözcükler PDF dosyalarının`özellikler` kısmına giriliyor. Her bir dosya belli bir sisteme göre adlandırılıyor ve klasörleniyor. Dijital ortama aktarılan deriglein belki ileride aynı basımını yapma ihtiyacı doğar diye taranan orijinal TIFF dosyaları da saklanıyor.

Hazırlanan PDF dosyaları OCR yazılımından istifade edilerek hazırlandığı için her bir makalenin içinde tam metin araması yapılabilecek. Ayrıca, öğretim elemanlarının çıkardıkları künyeler ve özellikle de anahtar sözcükler PDF dosyalarının özelliklerine işlendiği için Google gibi arama motorları makaleleri çok daha iyi indeksleyebilecek.

Niye doğrudan yazı PDF yerine resim + gizli yazı PDF yapmayı tercih ettiğimi merak edenleriniz var ise (ki bu yönde sorular aldığım için yazıyorum) yanıtı şu: OCR ile yazıya dönüşüm işlemini gerçekleştirdikten sonra yazıları kontrol edip hatalarını düzeltmek çok zaman alacaktı. Her bir ciltte 4 sayı var. Her sayıda ortalama 10 makale var desek, 56 cilt çarpı 4 sayı çarpı 10 makaleden 2240′ın üzerindeki makaleyi satır satır, kelime kelime kontrol etmek gerekiyor tümüyle yazı PDF seçeneğini gerçekleştirebilmek için. Bunu yapabilecek/yapmak isteyen kimse yok; zaman da yok. Hedefim 20-25 gün içinde bütün dergileri makale makale PDF haline getirmek. Bu aşamadan sonra dergileri fakültenin sunucusuna yerleştirmek ve ayrıca içinde arama yapılabilir CD haline getirmek gerekecek ki bu işleri doğru düzgün şekilde yapmak biraz daha vakit alacak.

Daha önceki yazımda sunucuya Açık Dergi Sistemi yazılımını kurduğumu aktarmıştım. Bu yazılım bir harika ama eski dergilerin yayınlanması bakımından işimize yaramayacak. Yeni sayılar bakımından bile kullanabileceğimizi sanmıyorum. Çok daha basit – ve mümkünse gene kaynak kodu açık – bir yazılım bulmam gerekiyor…

Dergi projesini tamamladıktan sonra fakültenin yayınladığı diğer eserlerin (özellikle de piyasa bulunamayan eski eserlerin) dijital ortama aktarılmasına gelecek sıra. Bir kaç gündür fakültenin depolarındaki kitaplar elden geçiriliyor, birer birer temizleniyor. Ben bunlardan ikişer üçer tanesini tarama işlemlerini yaptığımız odaya taşıttırıyorum. Duvarlar kitaplıklarla, kitaplıklar kitaplarla doldu. Daha gelecek o kadar çok kitap var ki… Meğer ne çok kitap yayınlamış bizim fakültemiz.

Bu yazi ile ilgili yazıları da okuyabilrisiniz:

Hukuk Fakültesinin Yeni Sunucusu

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (1)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (2)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (3)

© 2007 – 2009, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Proje, tahmin edeceğiniz üzere, iki parçalı: İlk aşama eski sayıların dijital ortama aktarılması ve Internet’ten yayınlanması. İkinci aşama yeni sayıların baskıya ek olarak doğrudan Internet’te yayınlanması. İkinci aşamayı halletmesi kolay, bizi asıl uğraştıracak olan ilk aşama.

Proje için fakültede bir sunucu kurduğumu daha evvel yazmıştım. Bu sunucunun adının (adresinin) “auhf.ankara.edu.tr” olmasını arzu ediyordum ama adı belirlemek benim yetkimde değil. Biz resmi yazı ile istediğimiz adı rektörlikten talep ettik; üniversitenin bilgi işlem daire başkanlığı auhf.law.ankara.edu.tr adresini takdir etti. (Elbet bir bildikleri vardır.) Sunucuya şu anda Internet’ten ulaşılabiliyor. (Bir önceki yazıdan bu yana sunucu da yaptığım tek değişiklik bellek miktarını 512 KB’den 2GB’ye yükseltmek oldu. Bir süre sonra da hard disk kapasitesini artıracağım. Ancak RAID kullanıp kullanmama ve yedekleme konularında nasıl bir yol izleyeceğime henüz karar vermedim.) Dergileri pek muhtemelen auhf.law.ankara.edu.tr/dergiler adresine yerleştireceğim. (Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi’nin yanı sıra Ankara Law Review’da burada olacak.) Şu anda orada Açık Dergi Sistemi yazılımı kurulu. Pek çok özelliği bulunan bu yazılımı kullanır mıyız bilemiyorum; çünkü, hocalarımıza kullanımı biraz zor gelebilir bu yazılımın. Gene de ben yazılımı kurdum. Dileyen kullanır, dilemeyen kullanmaz.

Sunucuyu kurması kolaydı. İşin asıl zor kısmı eski dergilerin tasnif edilmesi, taranması, indekslerinin çıkarılması ve Internet’e aktarılması. Dekan benimle birlikte medeni usul hukukçusu arkadaşım Emel Hanağası’nı projenin organizsyon/koordinasyonuyla görevlendirdi. Emel’le birlikte geçen 64 yılda çıkarılmış bütün dergileri kırk küsur hukukçu arkadaşımıza paylaştırdık. Bazı arkadaşlarımıza bir, bazılarına iki cilt düştü. Eski sayıları daha kıdemli arkadaşlara, yeni sayıları daha genç arkadaşlara verdik. (“Verdik” diyorum ama arkadaşlarımızı bu iş için görevlendiren elbetteki biz değiliz, dekan.) Emel kendine haksızlık ederek iki kişiye paylaştırmamız gereken koca bir cildi tek başına aldı. Bir cilt de bana düştü.

Yapacağımız iş şu: Her bir derginin künyesini çıkartacağız. Hangi dergide kimin ne başlıklı makalesi yayınlanmış. Açıkcası ben makalelerin özetinin de çıkarılması gerektiğini düşünüyordum ve bu düşüncemin teknik gerekçeleri de vardı ama “özet” konusu bazı arkadaşlarca itiraza uğradı ve dekan özet çıkarılmasından vazgeçti. Özet çıkarmaya itiraz edenlerin gayet haklı gerekçeleri var ama yine de ben özet çıkarmalıydık ve büyük bir fırsatı kaçırdık diye düşünüyorum. (Özet meselesini bir başka yazıda açarım belki ama şimdilik bu konuya daha fazla değinmek istemiyorum.)

Arkadaşlar arasında kendine verilen işi en hızlı yapan Timuçin Köprülü oldu. Timuçin’e 1969 yılında yayınlanmış olan 26. cilt düşmüştü. Timuçin cildi teslim aldığının ertesi günü o ciltdeki dergilerdeki tüm makalelerin künyelerini ve bu makalelere ait anahtar sözcükleri çıkarıp bana teslim etti. Gönderdiği metni okurken çok etkilendim. Yapmakta olduğumuz işin Türk hukukçularına ne kadar büyük bir katkı sağlayacağını bir kez daha farkettim.

Ciltlerin büyük bölümü kesilerek otomatik beslemeli tarayıcı ile taranabilir hale getirildi. Önümüzdeki hafta içinde üniversitenin döner sermaye işletmesi aracılığyla aldırıyor olduğumuz bir tarayıcının bize teslim edilmesini bekliyorum. (Tarayıcının ne marka ve model olacağını bilmiyorum. Biz ihtiyaç duyduğumuz temel özellikleri döner sermayeye bildirdik, umarım onlar da düzgün bir cihaz alıp bize yollarlar.) Tarayıcı elimize geçtiğinde hızlı bir şekilde dergileri tarayıp PDF formatına çevireceğiz. (Bu aşamada optik karakter tanıma – OCR yazılımı kullanmayı ve böylece taranan sayfaları “dijital yazı”ya çevirmeyi deneyeceğim ama özellikle çok eski sayıların baskı kalitesi kötü olduğu için verimli netice alabileceğimizi hiç sanmıyorum. Dolayısıyla PDF’ler pek muhtemelen yazı değil resim esaslı yani arama motorlarınca otomatik indekslenemeyen türden PDF olacak. Arkadaşlarımızın çıkarmakta olduğu künyeler ve anahtar sözcükler (ve tabi çıkarılmasından vaz geçilen özetler) bu bakımdan büyük önem taşıyor işte.) Kullanacağımız tarayıcı bir dakika içinde tahminen 50-60 sayfayı önlü arkalı olarak tarayabileceği için günde 4-5 ciltlik dergiyi dijital ortama aktarabileceğimizi düşünüyorum. (Tabi bu oldukça iyimser bir tahmin.) Her şey yolunda giderse Haziran sonu olmadan 64 yıllık Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi kolleksiyonu Internet’ten erişilebilir olacak.Dergilerin Internet’ten erişime açılması için bir kokteyl falan mı düzenlesek acaba? Bunu bir dekana sorayım yarın… :o)

Proje ilerledikçe gelişmeleri yazacağım…

Bu yazi ile ilgili yazıları da okuyabilrisiniz:

Hukuk Fakültesinin Yeni Sunucusu

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (2)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (3)

© 2007 – 2008, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Bu ay içinde yeni bir gelişme oldu. Fakültenin yeni dekanı beni çağırıp fakültenin yayınladığı dergileri bundan sonra İnternet üzerinden de yayınlamak istediğini bunu yapıp yapamayacağımızı sordu. Yaparız, dedim. Zaten daha önceden de yapmıştık. 1999 yılında fakülte dergisinin bir sayısını İnternet üzerinden yayınlamıştık. Sonra ben yurtdışına gidince o proje yarım kalmış, sonradan da birileri siteyi yenilerken eskileri arşivlemediği için yayınlanan dergi de kaybolup gitmişti. Fakülte dergisinin İnternet’te yayınlanması yıllardır değişik ortamlarda konuşulurdu ama bugüne kadar herhangi bir başlangıç yapılmamıştı. Bunda biraz benim de kusurum var sanırım. İdare hukukçusu bir ağabeyim bundan bir kaç ay önce aynı konuyu bana açmıştı aslında. Destek sözü vermiştim ama kendi hayatımdaki sıkıntıları hâlâ aşamadığım için bir türlü bu işe girişememiştik. Yeni dekanımız belli ki ilk icraatlarından biri olarak önem veriyordu derginin İnternet’ten yayınlanması işine.

Önce dekan, sonra ben bilgi işlem dairesi ile temas ettik ilk iş olarak. Muhtelif alternatifleri görüştükten sonra bu iş için bir sunucu kurmamızın ve bu sunucuyu fakültede bulundurmamızın uygun olacağına karar verdik. Neticede fakültenin deposundan bir bilgisayar çıkarıp Ekim ayında kurmuş olduğum sunucucun aynısını sil baştan kurmuş oldum. Bu kez eski bir bilgisayar yerine yeni denebilecek bir bilgisayar kullandım ama.

Sadece elde olan parçaları kullanarak hazırlanan sunucunun şu anki donanın ve yazılımı ve ileride yapmayı düşündüğüm iyileştirmeler kaba hatlarıyla şöyle:

Donanım: 3.2 ghz. hızında hyper-threading özellkli P4 işlemci, 7.200 rpm hızında
80 gb harddisk ve 512 mb 533 mhz hızında DDR2 ram. Bu donanımda kısa vadede yapmayı düşündüğüm tek değişiklik ram miktarını 2 gb’ye çıkarmak. Kurduğum işletim sistemi performansı artırmak için ramı olabildiğince fazla kullanmaya ayarlı. Dolayısıyla ram arttırmakla en az yatırımla (yaklaşık 250 YTL) bu donanımdan elde edebileceğimiz en fazla performansı elde etmeyi amaçlıyorum. Daha sonraki aşamalarda eğer hem ihitiyaç hem de imkan olursa sisteme bir küçük UPS ünitesi (fakültenin jenaratörleri mevcut, büyük bir UPS’e hiç gerek yok) ve bir kaç harddisk daha (özellikle RAID için) takılması söz konusu olabilir. Tabi tüm bunlar bu sunucunun gerçek iş yüküyle orantılı olarak söz konusu olabilecek.

İşletim sistemi: Kaynak kodu açık Red Hat Enterprise Enterprise Linux 4′ün bir türevi. RHEL’e para ver(e)meyeceğimiz için aynısının GPL’ye uygun olarak marka bilgilerinden arındırıldıktan sonra bir başka ad altında yeniden paketlenmiş bir versiyonunu kullandım. Bu hafta içinde RHEL 5 piyasaya çıkacak biliyorum ama biz kısa vadede RHEL 5′e geçmeyiz.

Dergi yazılımı: Kaynak kodu açık Açık Dergi Sistemi Bu yazılım bir yazarın makalesini göndermesinden, yazının hakemlere yönlendirilmesine, oradan mizampajının yapılıp yayınlanmasına kadar bütün süreci kontrol edebiliyor. Biz muhtemelen sunduğu özelliklerin çoğunu kullan(a)mayacağız.

Sunucu hazır ancak (benim sağlık sorunlarımdan kaynaklanan gecikme nedeniyle) henüz İnternet’ten erişime açılmış değil. İlk aşamada bu sunucu da sadece fakülte dergilerini ağırlayacağız. İlk önce yeni dergilerin tam metin sürümlerini HTML + PDF olarak erişime açarken, daha sonra eski sayıları HTML özet + PDF tam metin olarak yayınlamayı planlıyoruz. AÜHF dergisinin 1943′den beri yayınlandığını düşünürseniz eski sayıları yayınlamanın ne kadar da uzun bir süre alacağını tahmin edebilirsiniz.

İlerleyen aşamalarda sunucuya dergi yazılımının yanı sıra akademik kadronun başkaca yerlerde yayınlanmış ya da yayınlanmamış makalelerini yayınlayabilmeleri için bir başka yazılım ve ufak bir intranet yazılımı kurmayı da düşünüyorum. Bakarsınız bizim ders yazılımını da buraya taşırız. Ne de olsa fakültenin ders sitesini Amerika’daki bir sunucuda ağırlamak pek de doğru sayılmaz…

Bu yazi ile ilgili yazıları da okuyabilrisiniz:

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (1)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (2)

Hukuk Fakültesi Dergi Projesi – Gelişmeler (3)

© 2007 – 2008, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

AÜHF forumlarında yazılanların sansürlenmesi, yazı yazan kişilerin (forum üyelerinin) siteye erişiminin engellenmesi ile ilgili fikirlerimi paylaşmak istiyorum sizinle. Bu yazım iki bölümden oluşuyor. İlk ve asıl önemli bölüm forum düzeni ile ilgili. İkinci ve pek de önemli olmayan bölüm ise yazıları silinen kişiler ile ilgili. Bu satırları kaleme alırken niyetim hiçkimseyi kırmak, üzmek değil. Hele hele kendime düşman etmek hiç değil. Ama belli ki gene eğri oturup doğru konuşmak gerekiyor ileride doğabilecek bazı üzücü-kırıcı olaylara engel olabilmek için. AÜHF forumlarının herkesin medeni bir şekilde tartışabildiği, düşüncenin özgürce paylaşılabildiği, site yöneticilerinin kimseye müdahele etme gereği duymadığı bir ortam olabilmesine katkıda bulunmak amacıyla yazıyorum.

Çok uzunca bir süredir bu forumda yayınlanan yazıları izlediğim için, bu forumun üyelerinin yazılan yazının içeriğinden çok yazıyı yazan şahıs ile ilgilendiği kanaatine vardım. Bu sebeple, hiç adetim olmamakla beraber, kısaca kendimi tanıtacağım önce: Ben Ertuğrul Akçaoğlu. Otuz yaşındayım. On iki yıldır hukuk öğrenmeye çalışıyorum. Biraz Türk hukuku, biraz Anglo-Amerikan hukuku, birazcık da Avrupa Birliği hukuku hakkında bilgi sahibiyim. On dokuz yıldır bilgisayar kullanıyorum. Uydurmuyorum, gerçekten… Sanırım bazılarınızın yaşıyla yarışır benim bilgisayar geçmişim. Türkiye’de İnternet’in gelişmesi için düzenlenen İnternet haftalarının bir ikisinde görev aldım. AÜHF’nin ilk vebsitesini ve ondan sonraki bir kaç vebsitesini hazırlayan bir avuç öğrenciden biriydim. Fakülteye araştırma görevlisi olarak girdiğim 1998 senesinden 2000 senesinin ortasına kadar da fakültenin bilişim faaliyetlerinin koordinasyonunun sorumluluğu bendeydi. (O döneme ilişkin eksik ve yanlış bulduğunuz şeyler için kızacağınız kişi benim yani.) 2000 senesinin ortasından beri fakültenin bilişim faaliyetleri ile ilgili ne resmi ne de gayri resmi hiçbir sorumluluğum bulunmamakta.

Bilebileceğiniz gibi AÜHF vebsitesi altındaki forumlar 2001 senesinin başlarında kuruldu ilk kez. Ben o forumlara üye olmuştum. Bir süre sonra forumların o zamanki yöneticisi olan arkadaşlar bana da yöneticilik yetkileri verdiler. Daha doğrusu, İngilizce’den geçme ifadeyle, “moderatör” yaptılar beni. (Moderatör sözcüğünün tek kelime ile Türkçe karşılığı var mı bilmiyorum. Sözlük tanımı kabaca şu: “Yatıştıran kimse; toplantı başkanı, uzlaştırıcı, aracı.”). AÜHF vebsitesinde benden başka bir kaç moderatör daha vardı. Benim de AÜHF vebsitesi dışında ilişkili oluduğum pek çok site vardı. O sepeple forumlarda fiilen moderatörlük yapmadım ben çok gerekli bir durum olmadıkça. Neyse.. Bundan iki ay kadar önce AÜHF vebsitesi yenilendi. Forumlara ait vebsitesi de yenilendi. Yeni yöneticiler var şimdi; gördüğüm kadarıyla bu yöneticilerden sadece biri, fakültemiz öğrencilerinden sayın Mehmet Ardıç, moderatörlük görevini fiilen yönetiyor. Ben kendisini ve diğer yöneticileri tanımıyorum. Şu anki forumlarda moderatör değilim. Diğer üyelerden farklı ya da fazla herhangi bir yetkim ve sorumluluğum da yok. Sizler gibi ben de başvuru formunu doldurarak üye oldum. Üye olurken “üyelik sözleşmesi”ni okudum, anladım ve kabul ettim. O sözleşmede bu forumlara üye olan her kişi gibi beni de bağlayan, yazı yazarken uymam gereken kurallar var. Aşağıda kısmen değineceğim bu kuralların ışığında ve biraz da geçen dokuz sene boyunca AÜHF’nin İnternet’teki varlığıyla yakından ilgilenmiş bir kişi sıfatıyla diyeceklerimi azıcık da olsa dikkate alırsınız umarım.*

Yeni AÜHF forumları Ekim ayının ortasında yayına geçtiği için şu ana kadar yazılmış çok yazı yok. Forumlarda yazı yazan çok sayıda üye de yok. Aradan sadece bir ay geçmiş olmasına rağmen eski forumlarda gözlediğimiz bir sorun hemen yeniden başgösterdi ama. Eğer hep birlikte müdahale etmezsek ileride epeyce can sıkacak olan bu sorun şu:

Bazı üyeler birbirleriyle tartışmaya (atışmaya) başladılar. Bu kişiler tartışırken çok özensiz konuşmaktalar; dolayısıyla kırıcı olmaktalar. Bilerek veya bilmeyerek hakaret düzeyine varan sözler edebilmekteler. Bu duruma müdahele etme ihtiyacı duyan ben dahil diğer bazı üyeler ve de moderatör Mehmet Ardıç da hoş olmayan tepkilere maruz kalmaktalar.

İçtenlikle inanıyorum ki, bu olumsuz tavırları sergileyen üye arkadaşlarımız kusurlu hareket etmekte olduklarının farkında değiller. Kendilerine müdahale edildiği zaman ifade özgürlüklerinin kısıtlandığını düşünüyorlar sanırım. Moderatörün kendilerine çifte standart uyguladığını, araştırma görevlilerini öğrencilere ya da öğrenci olmayan üyelere karşı kayırdıklarını düşünüyorlar. Aşağıda vereceğim somut örneklerden göreceğiniz üzere ise durum aslında böyle değil. Moderatörlük görevini yürüten arkadaş, gözlemleyebildiğim kadarıyla, herkese eşit davranıyor; kuralları uygulamaya çalışıyor ve elbette kendisine gösterilen haksız tepkinin sıkıntısı yaşıyor. (O da sizin gibi bir öğrenci. Lütfen destekleyiniz. Eksiklerini gördükçe uyarınız ki düzeltebilsin.)

Gerçekte durum şu: Bu forumların bir grup üyesi kendi dünya görüşleri ile uyuşmayan diğer yazıları yazanlara hiç hoş olmayan sözcüklerle cevap vermekte; tartışmayı konunun özünden uzaklaştırıp şahsi mesele haline getirmektedirler. İnanıyorum ki, bu arkadaşlar bu davranışları ya bilinçli olarak yapmamaktalar ya da davranışlarının etki ve sonuçlarını öngörememekteler. Olası etki ve sonuçlar hatırlatıldığında da daha da sert tepki göstermekteler. Buraya kadar anlattıklarımı az aşağıda somut örnekleriyle göstereceğim. Bunu yaparken amacım kişileri ifşa etmek değil; ancak, sorunu somut olarak vurgulayabilmek.

Örneklere geçmeden once konunun sınırlarını iyice belirlemek bakımından birkaç hususu daha vurgulamak istiyorum:

Bunlardan ilki bu forumlara üye olabilmek için kabul ettiğimiz “üyelik sözleşmesi”. Tekrar gözatmak isteyenleriniz için bu sözleşmenin tam metni “http://www.law.ankara.edu.tr/forum/?q=user/register” adresinde mevcut.

Bu sözleşmenin 7. maddesi, amiyane ifade ile, yazılanları “sansürleme” yetkisi veriyor site yöneticilerine. 6. madde “üyelikten çıkarma” yetkisi veriyor. Üyelik sözleşmesi sitenin içeriği konusunda büyük ölçüde sessiz. Bununla beraber hepimiz Anayasa’nın koruması altındaki ifade özgürlüğümüzü kullanırken, gene başta Anayasa olmak üzere yasalarla getirilmiş sınırlamalara uymak durumundayız. Bu sınırlamaların aklıma hemencecik gelenleri şunlar: Ceza Kanunun’da suç sayılan eylemler (ki o kadar çok şey suç sayılıyor ki bizim TCK’da), YÖK Kanunu ve ona bağlı mevzuatta disiplin suçu olarak düzenlenen eylemler ve Medeni Kanunun kapsamında tazminat yükümlülüğü doğurabilecek eylemler.

Sanırım bu forumların hukukçu olmayan üyeleri de var. O üyeler bakımından çok bir anlam ifade etmiyor olabilir yukarıda hatırlattıklarım. Oysa hukukçu olanlarınız gayet iyi biliyor olmalılar ki yasalara uymamak çok ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu sitenin yöneticileri de üyelik sözleşmesiyle kabul ettiğimiz yetkilerini kullanabilirler; kullanmalıdırlar. İşlerini yaptıkları için de bu kişilere kızmamalıyız.

Şimdi gelelim sorunun somut örneklerine. Burada isimlerini zikredeceğim üye arkadaşlarım lütfen kızmasınlar. Bir kez daha vurgulayayım ki niyetim kesinlikle ve kesinlikle kendilerini rencide etmek değil. Sadece onların yazılarından istifade ederek forumlarda başgösteren sorunu somut olarak örneklemek ve çözüm bulmaya çalışmak istiyorum. Bazı üye arkadaşlarımızın kullandıkları sözcüklerin ne kadar kırıcı ve bazen de ne kadar ciddi yasal sorunlara yolaçabilecek olduğunu öngöremediklerini düşünüyorum ve bu duruma dikkatlerini çekmek istiyorum.

1. Örnek: (Örnekler kronolojik sıradadır.)

16 Ekim’de forum moderatörü Mehmet Ardıç, Orhan Pamuk ve Hrant Dink’in TCK 301’den yargılanmalarına değinen “AB: TCK’nın reforma ihtiyacı var” başlıklı bir haberi forumlara aktarmış.

Bu yazıyı takiben ben daha önceden yazdığım bir yazıyı forumlara koymuşum. Yazı Orhan Pamuk ve Hrant Dink ile ilgili değil; TCK 301, 300, 299 ve 125 gibi “hakaret suçları”nın gerçekten de “Ceza Kanunu’nda suç” olarak düzenlenmesine gerek olup olmadığını sorgulayan bir yazı.

Ardımdan “denizhan_aga” rumuzunu kullanan, forumda yazdığı bir diğer yazıda gerçek adının Denizhan Ağyaroğlu olduğunu, şu anda hukuk fakültesine girebilmek için sınavlara hazırlandığını ifade eden bir sayın üye, görüşlerini açıklamış. Denizhan_aga yazısında benim yazımın iki paragrafına ilişkin olarak “…lanet olası iki paragraf…” demiş. Yazdıklarım fikirlerimin ifadesi olduğuna göre, sayın Denizhan_aga benim fikirlerime ve dolayısıyla bana “lanet” etmiş. İnternet’te bulabileceğiniz Türk Dil Kumumu’nun sözlüğü şöyle tanımlıyor “lanet” sözcüğünü:

Lanet: 1) Tanrı’nın sevgi ve ilgisinden yoksun olma, beddua.
2) sıfat Ters, berbat, çok kötü.
Lanet etmek: İlenmek, kötülüğünü istemek.

Sayın Denizhan_aga kullandığı sözcüğü anlamını bilerek mi kullandı bilemem ama bilerek kullandığına hiç inanmak istemiyorum. Çünkü çok kırıcı bir sözcük o.

Bu yazının ardında “hukukçubozkurt” rumuzunu kullanan bir başka sayın üye bir yazı yazmış. Bu üye yazısında Orhan Pamuk için “…uyuz bir yazar…” diyor. (Şimdi Orhan Pamuk öyle dedi böyle dedi laflarına girmeyin lütfen, burada konu o değil çünkü.) Gene sözlüğe baktım.

Uyuz: 1 . Uyuz böceğinin, üst derinin altına girerek yaptığı kaşındırıcı, bulaşıcı bir deri hastalığı.
2 . sıfat Bu hastalığa tutulmuş olan:
“Uyuz köpekler gibi ne arkadan geliyorsun?”- S. Birsel.
3 . mecaz Hareketli, canlı olmayan, uyuşuk, pısırık, miskin kimse:
“Bu uyuz, can acısından bağıracaktı, ağzı açıldı; ama sesi çıkmadı.”- M. Ş. Esendal

İlk iki anlam sayın Hukukçubozkurt’un yazısına hiç uymadığına gore belli ki bu üye sözcüğü ya anlamını bilmeyerek ya da mecaz anlamında, yani “uyuşuk, pısırık, miskin” anlamında kullanmış. Sayın Hukukçubozkurt gerçektende rumuzunda geçen hukuk öğrenimine sahip ise bu ifadenin gerek Medeni Kanun ve gerekse Ceza Kanunu altında pek muhtemelen tazminat veya ceza gerektirebilecek bir ifade açıklaması olduğunu öngörebilecek bilgiye sahiptir.

2. Örnek:

Gene 16 Ekim günü, moderatör Mehmet Ardıç, “Orhan Pamuk’un ‘aşağılama’ davası” adlı haberi forumlara aktarmış.

Bu yazıyı takiben sayın Denizhan_aga İnternet’ten bulduğu bir şiiri forumlara aktarmış. (Şiirin içeriğine taraf olmanız veya olmamanız değil gene konu. Lütfen o şiirin olası hukuki etkilerine dikkat ediniz.) Ben ceza hukukçusu değilim ve dolayısıyla şimdi diyeceğimin doğruluğundan da epeyce şüpheliyim; ancak, bu şiiri yazan kişi az daha ileri gitseymiş TCK 216(2)’deki suçu işleyecekmiş gibi geliyor bana. Eğer durum öyle olsa “o şiiri forumlara aktarmakla Denizhan_aga da TCK 215’teki suçu işlemiş duruma düşer miydi acaba” diye düşünmeden edemiyorum ister istemez. Ceza hukukçusu olanlarınız doğrusunu yazar bunun…

3. Örnek:

23 Ekim günü, moderatör Mehmet Ardıç, “Van Y.Y.Ü.’deki Olaylar Hakkındaki Düşünceleriniz…” başlığı altında İnternet’ten bulduğu bir haberi forumlara aktarmış.

Bunun ardından “Denizhan_aga” ve “Asrınhukukçusu” rumuzulu sayın üyeler konu hakkında görüşlerini açıklayan yazılar yazmışlar. Buraya kadar herşey tamam. Son olarak Denizhan_aga Hurriyet Gazetesi’nden aldığı “Kavga Aşkın’ın rektör olmasıyla başlamış” başlıklı haberi foruma ekledikten sonra altına not düşmüş:

“Asrın hukukçusu inşallah okursun bu yazımı da kavganın Kemalizim ile Şeriat arasında olduğunu anlarsın… ben Atatürkçüyüm tarafım belli lakin senin tarafı ben tam kestiremedim nesin, necisin??
Şeriatçıyım demiyeceğin kesin, gerçi bunu tayyip gibi yumuşak, yumuşak söylersin, necip fazılın şiirleriyle… saygılarımla”

Sayın Denizhan_aga’nın bir Atatürkçü olarak Atamızın ne kadar özenli ve düzgün konuştuğunu çok iyi bilmesi gerekir. Denizhan_aga’nın bu ifadesi sataşmadır. Senli benli konuşmadır. AÜHF forumlarında olmaması, kullanılmaması gereken bir üsluptur. Polemik yaratmaktan, karşısındakini tahrik etmekten başka hiçbirşeye yaramaz. Hatta, gene MK ve TCK kapsamında sıkıntılar çıkarabilir. Moderatör yerinde bir şekilde bu duruma müdahale etmiş ve “Şu karşılıklı konuşmayı bıraksak sanırım daha iyi olacak” demiş bu yazı üzerine.

4. Örnek:

24 Ekim günü, “Sumerkamber” rumuzlu sayın üye “Hukukçu olma yolunda ilerliyorum” başlıklı bir iki cümlelik bir yazı yazmış. Bu yazıyı takip eden ve o yazıyla hiçbir ilişkisi olmayan pek çok yazı yazılmış. Lütfen bulup okuyunuz o yazıları. Çoğunun karşılıklı atışma, suçlama dışında hiçbir şey ifade etmeyen ve bence düzeyi oldukça düşük yazılar olduğunu göreceksiniz. Birçok üye birbirine sataşıyor, laf yetiştiriyor… Çok ilginçtir ki AÜHF forumlarında yazılan bütün yazılar arasında en çok ilgi çeken, en çok okunan konu başlığı da bu.

Moderatör Mehmet Ardıç epeyce bekledikten sonra 31 Ekim’de müdahale etmiş. Bence müdahalesi doğru, ancak geç. Moderatörün orada yaptığı bir hata da kendisine de sataşan bir üyeye cevap vermesi. Oysa “bu tür konuşmaların yeri burası değildir” deyip, o konu başlığını kapatması gerekirdi. Üyelik sözleşmesi kendisine bu yetkiyi veriyor.

5. Örnek:

6 Kasım günü, moderatör Mehmet Ardıç, “Ermeni Soykırımı Tartışmaları” başlıklı yazısıyla konuyu tartışmaya açmış.

Bu başlık altında bir araştırma görevlisi olan sayın Timuçin köprülü ile fakültemizde öğrenci olan diğer sayın üyeler arasında “üslup” konulu bir tartışma alevlendi, biliyorsunuzdur sanırım. Burada detayına girmeyeceğim, çünkü o konu başlığı altında “üslup” hakkındaki fikirlerimi yazdım zaten.

Üslup tartışması moderatör Mehmet Ardıç’ın yönlendirmesi ve esas konu olan ermeni soykırımına ilişkin yazıları ile tekrar rayına oturduktan sonra Denizhan_aga rumuzlu üye de bu konuda fikirlerini ifade eden bir yazı yazmış. Buraya kadar tamam. Denizhan_aga’nın yazısının ortasında sansürlenmiş bir bölüm var ama. Bu sansürlenen bölümündeki sözlerin de ermeni soykırımı tartışmaları ile hiçbir ilgisi yok. Ben sansürlenmeden once o yazıyı okumuştum. Yazı uzun bir yazı olduğu için kelime kelime ne deniyordu tam hatırlamıyorum ama aklımda kaldığı kadarıyla Timuçin Köprülü “tehditkar olmakla”, Mehmet Ardıç da “şakşakçı” olmakla [yoksa “yalaka” mıydı(?)] suçlanıyordu. Bunlar hiç hoş olmayan yakıştırmalar.

Denizhan_aga’nın bu sözleri üzerine Timuçin Köprülü, kendisinden özür dilenmesini isteyen, bunun yapılmaması halinde şikayetçi olacağını söyleyen bir yazı yazdı. Daha sonra, sanırım moderatörle görüşüp, bu niyetinden vazgeçti ki, yazısı forumdan silindi.

Bu ve başkaca konu başlıkları altında yazdıkları sansürlenen Denizhan_aga en son müdahale üzerine bir diğer konu başlığı altında şunları yazmış:

“öneri ve eleştirilerime kulak verin lütfen

ben oss ye hazırlanan ve hukukçu olmak isteyen 18 yaşında kendi halinde bir tc vatandaşıyım. Burada bulunmamın sebebi bilgilerimi paylaşmak ve siz değerli forum takipçilerinin de bilgisini almaktır,
ancak her nedense yorumlarımın çoğunda bi oynama görüyorum, yani insan yarın sabah bilgisayarı açtığında yazısının biyerinede ”bak yavrucum bu sana son uyarım tekmeyi yersin” gibi açıklamalardan sıkıldım neyse cezamız(net ortamında siteye 3-5-7..vs gün gibi girememe cezası yani banlanma) çekelim, hiç kızmam doğrusu. Bundan sonra da böyle olursa sevinirim (bu ceza ağzına biber sürerim lafından iyidir…)

soykırım nedir adlı yorumumda nezaman adam oluruzun hemen aşağısı Mehmet bey tarafından silinmiş, eğer ilgili öğretim görevlisinin ve öğrencinin isteğiyle silindiyse tamam derim(yarası olan gocunur da derim ardından) AMA eğer mehmet beyin kendi isteği ile silindiyse işte o zaman külahları değişiriz…yazıda küfür yok bi şey yok.

şu çok çalışma meselesine de değinmeden duramıycam, gredivola :) arkadaşım adam istediğini yapabilir msn ye de girer adultada ordan da aühf forum alanına sonra bakar ki ooooooooo denizhan_aga yorum göndermiş dur şunu bi sileyim der :)

NE ZAMAN ADAM OLURUZ????

Bu memleket adam olur mu beeeeeeeeeeeeee”

Fakültemize girip hukukçu olmak isteyen bu genç arkadaşımıza üniversite sınavlarına çalışırken biraz imla biraz da ifade tarzı üzerinde çalışması gerektiğini söylesem – kendi yazısının başlığında olduğu gibi – “önerime kulak verir” umarım. Hukukçu adam böyle konuşmaz çünkü.

Dönelim başa…

Yukarıdaki örneklerle somut olarak göstermeye çalıştığım gibi özensiz, kırıcı, yasal sıkıntılara yol açabilecek tarzda yazışmalara AÜHF forumlarında yer verilmemesi gerekir. Örneklerde bir iki üyenin yazdıkları önplana çıkmakta. Eski forumlarda o tarz yazan çok sayıda üye vardı. Demek ki yeni forumlarda bir miktar iyileşme olmuş. Forumlarda – iddia edildiği gibi – öğrenci ya da hoca ayrımı yapıldığına inanmıyorum ben. Bu yönde bir somut bir belirti görmedim çünkü. Aksine, yazılardan gördüğüm kadarıyla, moderatörlük görevini yürüten öğrenci arkadaşımız araştırma görevlisi üyelere de gerekli gördükçe hiç çekinmeden müdahale etmiş. Daha evvel bir başka yazıda da söylediğim gibi hukuk fakültesi mensubu olmayanların bu forumlara üye edilmesiyle ilgili de ciddi kaygılarım var. Bu kaygılarım büyük ölçüde eski forumlardaki olumsuz deneyimden kaynaklanıyor. İnternet’i tümüyle “anonim” bir ortam zanneden ve fakülteyle bir bağları olmadığı için kendilerine asla hesap sorulamayacağı yanılgısına düşen bazı kişiler olur olmadık şeyler yazabiliyorlar, öğrencilerimizi kışkırtabiliyorlar çünkü. Öğrencilerimizin, okulumuzun, hukuk sistemimizin üzerinde konuşulacak, çözüm getirilmesi gereken nice önemli sorunu varken zaman polekmiklerle harcanıp gidiyor. Baksanıza, ben bile işimi gücümü bırakıp bir kaç saatimi bu yazıyla harcadım.

Dilerim bundan sonra zamanımızı ve enerjimizi daha önemli meseler üzerinde harcarız hep birlikte; birbirimize laf yetiştirmek yerine. Dilerim hepimiz yazdıklarımızı daha özenli yazar ve ne kendimizi, ne forumu yönetenleri zor duruma düşürebilecek sözler söylemekten kaçınırız.

Ertuğrul Akçaoğlu
15 Kasım 2005

* Bu yazıdaki ifade edilen görüşler tümüyle şahsıma aittir; mensubu olduğum kurumun görüşlerini yansıtır şekilde anlamayınız.

İlk olarak AÜHF forumlarında yayınlanmış bir yazımdır.

© 2005 – 2006, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

E.A.

- – -

Aciklama:

Asagidaki yazi AUHF forumlari ile ilgili olarak bana fikrimi soran forumlarin yonetisi sayin Mehmet Ardica yazdigim cevaptir. Ayni metni buraya da aktarmak istedim cunku, diger forum uyelerinin de gayet yapici onerilerde bulunacagina ve hep birlikte bu forumlari daha duzeyli ve nitelikli hale getirebilecegimize inaniyorum.

Bir husus daha: Turkce karakter desteklemeyen bir makinada bu yaziyi yazmak durumunda kaldim. Affedin lutfen.

Ertugrul

- – -

Sayin Ardic,

Sorulariniza yanitlarim sunlar: (Sormadiginiz bir kac hususa da deginecegim.)

Genel olarak guvenlik:

Guvenlikle ilgili uc sikinti olabilir.

Ilki vebsitesinden degil sunucudan kaynaklanan guvenlik aciklari. (Apache, PHP, MySQL vesairedeki aciklarin kotuye kullanimi.) Bunlarla ilgili vebsitesi yoneticisi olarak sizin yapabileceginiz hicbirsey yok. Sunucuyu yonetenlerin (Rektorluk bilgi islem birimi sanirim) islerini ne kadar iyi yaptiklari ile ilgili bir husus bu. Eminim ki siz de bu konulari gayet iyi biliyorsunuzdur.

Ikincisi, vebsitesinin kullandigi yazilim ile ilgili guvenlik sorunlari. Buna asagida deginecegim.

Ucuncusu, kullanici adi ve sifresi oldugu icin vebsitesine erisebilen kisilerin (yoneticelerin, icerik ekleyenlerin vs.) kotu niyetli davranislari. Bunun cozumu gorece olarak kolay. Iyi bilmediginiz, guvenmediginiz, kontrol edip gerektiginde hesap soramayacaginiz kisilere erisim imkani vermeyeceksiniz.

AUHF vebsitesi ile ilgili olarak:

AUHF vebsitesi gecen yillarda buyuk mesafe katetti. Ama hala eksik yapilan, daha iyi yapilabilecek seyler var. Ilk kez Umut’un hazirladigi bir icerik yonetimi yazilimi ile (sanirim 2000’de) yonetilmeye baslanmisti site. Ondan once tumuyle statikti. Simdi belli ki rektorlugun sagladigi bir yazilim kullaniliyor. Bu yazilim bana Mambo’yu (Joomla’yi) cagristiriyor ama belli ki ya Mambo ya da kaynak kodu acik diger bir yazilim alinip kodunda oynanarak kod Turkcelestirilmis ya da kod sifirdan yazilmis. Bu iyi birsey. Yazilimin kodunu ne kadar az kisi bilir ve anlar ise yazilimdan kaynaklanan guvenlik sorunlari o kadar az olur. (Yukaridaki 2 nolu sorun.)

Icerik ile ilgili:

AUHF vebsitesi icerik ile ilgili olarak dogru yolda sanirim. Kullanilan yazilimin yonetim panelini bilemedigim icin emin degilim ama cok kullanicili ve degisik sevileyerde erisim yetkisi veren bir sistemmis gibi gorunuyor. Bu cok onemli; fakulte idaresi, idari personel, hocalar ve ogrenciler kendileri ile ilgili bolumlere dogrudan ya da bir onay mekanizmasina tabi olarak icerik gonderebilmeliler. (Umarim durum budur.)

Bundan daha da onemli mesele ise icerigin uretilmesi; sitenin amacilya ilgili icergin uretilmesi ve icerigin gerektikce guncellenebilmesi.

Icerik uretme konusunda biz oldum olasi sorun yasadik. Bunun bir kac sebebi var. Ilki gerekli ekip yoktu. Siteyi yonetenler icerik uretemiyordu (ki bu onlarin isi degil zaten), icerik saglamasi gereklerde konunun onemini kavrayamadiklari icin yardimci olmuyordu. AUHF vebsitesinin amacinin ne oldugu iye netlestirilmeli. (Umarim bu coktan yapilmistir.) Bence once ogrenci adalaylarina sonra diger kisilere faultenin tanitimiicin; gene once ogrencilerle, sonra diger kisilerle iletisim araci olarak kullanilmali site. Tanitim araci olarak eskisine gore epeyce bilgi konmus siteye. Yapilanlarin uzerine eklene bilecek olan su: Fakulte calisanlari egitilerek/bilgilendirilerek hepsinin kendi ile ilgili konulari tanitacak bilgi uretmesi saglanmali ve bunlar siteye konmali. Mesela benim adimin gecitigi sayfada benle ilgili bilgiler yok. Cunku o bilgiyi oraya koyabilecek kisi de benim bilgilerim yok. Oysa ben dogrudan kendim ile ilgili sayfaya erisip orayi degistirebilmeliyim. (Yazilim buna izin veriyor mu?) Idare de beni bu konuda once egitmeli sonra da gorevlendirmeli. Tek elden buyuk icerik olusturulmasi zor. Ekip isi bu is. Herkes kendi ustune dusen kismini yapmali.

Icerik ile ilgili bir sorun da devamlilik. Ya eskiden konan icerik guncellenmiyor ya da her yeni gelen eskiyi siliyor. Bu yanlis. Bunun en basit ve en bariz ornegi fakulte logosu. Yeni sitede okulun tarihiyle yasi olan logo silinmisti. Kalkan sekilli logonun yerine cember sekilli logo konmustu. (Belli ki birisinin kolayina gelmis Photoshop’da cember yapmak ya da o kisi fakulte logosunun anlamini/onemini, kalkanin, uc rengin anlamlarini bilmiyormus.) Neyseki o hemen duzeltildi ama iletisim sayfasinda hala yanlis logo var. (Lutfen duzeltin onu da.)

Genel olarak, yeni site eskilerine gore cok daha iyi… Hem yazilim hem de icerik olarak. (Tasarim konusunda farkli dusunuyorum ama o sahsi zevk meselesi, o sebeple tasarima diyecegim yok.)

Gelelim sizin asil sordugunuz konuya: Forumlar.

Forumlarla iligli uc mesele var bence. Ilki fonksiyon meselesi, ikincisi yazilim, ucuncusu guvenlik.

Fonksiyon meselesi (forumlarin amaci):

AUHF’nin Internet-bilgisayar islerinin koordinasyon gorevi bende ve arkadaslarimda iken biz forum isine girmemistik, cunku forumunlarin fakulte vebsitesinde yeri oldugunu dusunmuyorduk. Dogrusu bu konuya pek kafa da yormamistik aslinda. Bence bu konuya iyice kafa yormak lazimdi forum isine girismeden once. Suphesiz ki hukukcularin, hukuk ogrencilerinin kendileri ile ilgili konulari tartisabilecekleri bir ortam olusturma fikri cok guzel bir fakir amma acaba devlete ait bir hukuk fakultesinin vebsitesi bu amac icin uygun ortami sagliyabilir mi? Yoksa forumlar fakulteden bagimsiz bir yapi altinda mi organize edilmeli? Ben acikcasi ilkine karsi olmamakla beraber ikinci fikre daha yatkinim. Fakulte forumlara, forumlar da fakulteye ayak bagi olabilir.

Neyse, mevcut durumu oldugu gibi kabul edip bir sonraki asamaya gecelim; AUHF forumlarinin fonksiyonu tam olarak nedir? Bu forumlarda kim, neyi, nasil tartisacak? Moderator (bu sizsiniz su anda) kim olacak? Neyi, hangi ilke ve kurallari izleyerek modere edecek? Ben bunlarin hicbirine kafa yoruldugu kanaatinde degilim. Alin size ornekler ve oneriler:

Eski sitede onune gelen uye edilmisti. Bence bu yanlis. AUHF forumlarina sadece ogrenciler, hocalar, fakulte personeli uye olabilmeli. Eger mezunlar, diger hukukcular, lise ogrencileri ve ilgisiz kisiler de o veya bu sebeple uye yapilacaksa herbirinin yazi yazabilecegi ayri bolumler olusturulmali. Bu yapilmazsa hukuk ogrencisi ile lise ogrencisi ve ucak muhendisi gibi adamlar ayni konu ustunde ayri telden ve ayri duzeyde seyler yazmaya baslarlar ve ipin ucu kacar. Eskiden durum buydu. Uzulerek goruyorum ki (yanlissam lutfen duzeltin beni) yeni sitede de fakulte ogrencisi olmayan uyeler var.

Forum ustunde hem uyelere gore (bir ustte degindigim husus) hem de konulara gore bolumler olusuturulmali. Boylelikle kimin nerede neler hakkinda yazisacagi belirlenmeli. Aksi halde duzenli bir tartisma ortami saglanamaz. Alin size aklima ilk gelen bir kac bolum basligi:

Duyurular
Kamu hukuku tarismalari
Ozel hukuk tartismalari
Ekonomi-Maliye tartismalari
Uluslararasi hukuk
Branslararasi hukuk
Fakulte idaresini ilgilendiren konular
Etkinlikler – Ogrenci topluluklari
Oneriler
Mezunlar icin bolum (belki)
Hukukcular icin genel tartisma bolumu (belki)
Liseliler icin bolum (belki)

Forumlarda kesinlikle sohbet-muhabbet icin bolum olmamali. O tur ihtiyaci olanlar gitsinler baska yer bulsunlar. Hem gercek hem de sanal alem muhabbet mekanlari ile dolu.

Forumlarin tumunden sorumlu moderatorlerin yani sira her bir bolumden sorumlu moderatorler de gerekli. Yukaridaki orneklerde 2-6. bolumlerin moderatorleri ogrencilerin yani sira hocalari da icermeliki akademik icerigi olan bu bolumlerde yazilanlarin kalitesi yuksek tutulsun. (Samimi fikrimi soyleyeyim mi: O bolumlerde dogru duzgun hic kimse birsey yazmaya yanasmayacaktir, cunku yazabilmek birikim gerektirir ve ne yazik ki bizim forumlarimizin meraklilarinin cogunda o birikim yok.) 7. konu basliginda moderatorler ogrencilerin yani sira idareden birilerini de icermelidir ki yazilanlardan idare haberdar olsun, okulun eksikliklerini gidersin. Bence diger bolumleri ogrenci arkadaslarimiz gayet iyi yonetebilir. Tek yapmamiz gereken izlenecek ilkeleri dogru duzgun belirlemek. Ki sizler zaten bu ilkelerin cogunu mevcut forumlar icin belirlemissiniz. Sira onlari uygulamada.

Gelelim yazilim meselesine: Drupal bir icerik yonetim yazilimi (CMS). Sizin de dediginiz gibi forum yazilimi degil. Suz su anda Drupal’in yourm ekleme ozelligini forum niyetine kullaniyorsunuz sanirim. Oysa Drupal altinda forum yaratmak mumkun. Su adreste nasil yapilacagi yaziyor: http://drupal.org/handbook/modules/forum.

Eger Drupal’dan vazgecilip gercek bir forum yazilimi kullanilacaksa benim aklima gelen secenekler sunlar:

Forum yazilimi icin fakulte idaresi para harcamaya hazirsa VBulettin (www.vbulettin.com ) ya da Invision Power Board (www.invisionboard.com) alinabilir. Bunlar cok iyi ve guvenli yazilimlar. Fakultenin forum icin para harciyacagini sanmiyorum ama…

Bedava cozum olarak aklima Simple Machines (http://www.simplemachines.org/) geliyor. (PhpBB artik pek populer degil.) SMF epey becerikli, epeyce de guvenli bir forum yazilimi. Turkce destegi de var. (Turkce dil dosyasinin hafice elden gecmesi lazim ama..) Ben SMF’i oneririm.

Ucuncu bir secenek olarak da su yapilabilir. AUHF vebsitesinine ek olarak ikinci bir site yaratilir. Bu siteye Drupal veya benzeri bir CMS kurulur. (Ben olsam Joomla-Mambo kurardim.- www.joomla.com ya da www.mamboserver.com) Bu sitede hocalarin ve ogrencilerin hukukla ilgili makaleleri ve hukuk haberleri yayinlanir. Gene bu site uzerine entegre bir forum yazilimi da kurulur. (SMF Joomla ile entegre edilebiliyor. Gene Joomla ile calisan daha basit ama guzel TSMF diye bir forum yazili var.) Her makelenin sonunda forumlardaki ilgili bolume link konur. Okuyucu o linki tiklayarak ilgili foruma ulasir. Orada sadece okudugu makele ya da haber ile ilgili olarak yazisir. Benim size asil onerim iste budur.

Guvenlik meselesine gelince:

Kaynak kodu acik ve yaygin olarak kullanilan butun yazilimalarda yazilimdan kaynaklanan guvenligi saglamanin tek yolu site yoneticilerinin ilgili yazilimi hazirlayanlarin vebsitelerini surekli olarak takip edip yayinlanan guvenlik yamalarini siteye duzenli olarak kurmalaridir. Hangi yazilim kullanilirsa kullanilsin bu dedigim yapilmazsa bir sure sonra birisi gelir sitenizi kirar. Duzenli yedekleme yapilirsa site kirilsa bile cok sorun olmaz. Site yeniden kurulur, yedekler eski yerlerine yuklenir.

Gelelim son sorunuza. Sanirim ona yukarida kismen degindim ama tekrar edeyim. Sizin tek basiniza moderator olarak yapabileceginiz cok birsey yok. Ne zamaniniz ne de bilginiz yeter tek basina her yazilanla ugrasmaya. Ilk olarak moderator sayisinin artirilip aralarinda is bolumu yapilmasi lazim. Kimin nerede hangi konuda ne tartisacaginin net belirlenmesi lazim. Kamu hukuku konusu altinda ozel hukuk tartisilmaya baslanirsa ornegin, o tartismanin ilgili bolume yonlendirilmesi lazim. Farkli basliklar altinda ama ayni konuda tartismalar acilmasina (cross posting) izin vermemek lazim. Tartismalar konudan saptigi zaman once uyarma ile konunun ozune donulmesi, bu olmuyorsa o tartismanin kapatilmasi lazim. Dogru duzgun Turkceyle yazi yazmayanlarin yazilarinin yayinlanmamasi lazim.

Bu son dedigimi aciklayayim: Dogru duzgun Turkce demek mukemmel imla ile yazilmis Turkce demek degil. Keske oyle yazabilsek ama hicbirimiz oyle yazamiyoruz ki. Ama adam kelimeleri bilerek bozuyor, cumleye kucuk harfle basliyor, Turkce kelimeleri yabanci harflerle yaziyor ise bu yazilar yayinlanmamali. Dilerse dogru sekilde tekrar yazar, dilemezse ceker gider kendine uygun baska ortam bulur.

Baska baska… Sahsa yonelik yazilara izin vermemek lazim. Senli benli konusmalara, nazik olmayan sozcuklerin kullanimina izin vermemek lazim. Buyuk harf kullanma sorununun cozumu kolay. Bir duyuru yaparsiniz, bugunden itibaren icinde tumuyle buyuk harf kullanilarak yazilmis hicbir yazi yayinlanmayacaktir, dersiniz ve ogunden sonra oyle hicbirseyi yayinlamazsiniz olur biter.

Tabi, siz bu dediklerimin hepsini yapmaya kalkarsaniz epeyce dusman edinirsiniz ve forumlarda da pek yazi yazan olmaz epeyce bir sure. Taki insanlar buranin kurallarini ogrenip, alisincaya kadar…

Dilerim bu yazdiklarimin bir katkisi olur.

Derslerinizde basarilar diler, selam ve saygilarimi sunarim.

Ertugrul

Not: Bu yaziyi forumlara da koyacagim simdi. Uygun bulmazsaniz oradan silin lutfen.

© 2005 – 2006, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Az evvel Timuçin beyin son yazısını okudum. (Sanırım ben ona ilk adıyla hitap edebilirim, çünkü az da olsa tanışıklığımız var.) İlk yazısını da okumuştum. Sadece ilgili konu başlığı atında onun yazdığı yazıları değil, bu forumda yazılan bütün yazıları okudum ben, o yazılar yayınlandıkça. Bir önceki vebsitesi üzerindeki forumlarda yazılan hemen hemen bütün yazıları da okumuştum. (Dayanılmaz derecede manasız olanlar hariç.) Sekiz-dokuz yıldan beri AÜHF vebsitesi üzerinde yazılan hemen herşeyi okumuş, bir süre de o siteyi yönetmiş birisi olarak bir kaç söz söylemek istiyorum şimdi. Dilerim benim üslubumu beğenirsiniz(!)

Biz yıllardan beri elma ile armutu karıştırıyoruz hep. Sadece elma ile armutu mu? Portakalı, karpuzu; ne bulursak karıştırıyoruz. Uzun aşağıdaki yazı. Lütfen sabredin okuyun, anlayacaksınız elma ile armutu karıştırmanın ne olduğunu.

“Biz” dediğim kim miyiz? AÜHF forumlarında yazı yazan kişiler. Yeni forum sitesindeki üyeleri bilmiyorum ben. Sanırım şu anki üyelerin çoğu AÜHF öğrencileri. Elbette ben ve Timuçin bey gibi araştırma görevlileri ve bazı hocalar da var. Eski sitede bizim öğrencilerimizin yanı sıra mezunlar, başka hukuk fakültelerinin öğrencileri, lise öğrencileri ve epeyce de hukukla uzaktan yakından hiçbir alakası olmamakla beraber bir şekilde bu sitenin müdavimi olmuş meçhul kişiler vardı.

Sanıyorum ve umuyorum ki eski sitedeki forumlarda yazılan yazıların düzeyinin ne kadar içler acısı olduğu konusunda o yazıları okumuş (ve belki de yazmış) olanlarınız benimle hemfikirdirler. O yazıların hemen hepsinde ortak bir nokta vardı. İnternet’in sağladığı “sanal” anonim ruh haliyle olsa gerek, kişiler birbirlerine sataşmaktan başka hiçbirşey yapmıyorlardı. Azıcık bilgi birikimi ve muhakeme yeteneğine dayandığı söylenebilecek yazı göstermek neredeyse imkansızdı. Sitede yazı yazan bazı kişiler ipin ucunu o kadar kaçırmışlardı ki bahçede buluşup dövüşmek gibi zırvalıklar öneren yazılar yazmaya başlamışlardı.

İki ay kadar önce site yenilendi, forumlar sil baştan başlatıldı. Geçen iki ayda yazılıp çizilimiş çok fazla bir şey yok. Lütfen bir beş on dakikanızı ayırıp o yazılanlara bir kez daha göz atınız. Sitenin değişmesine, yeni üyelerin sadece bizim öğrencilerimiz olmasına rağmen düzeyde pek de bir artış olmadığını göreceksiniz. Türkçe’nin ne kadar özensiz kullanıldığını, karşılıklı atışmaların hemencecik başladığını göreceksiniz. Herbirimiz (belki şu anda ben de) diğerlerimize ders vermeye ne kadar da meraklıyız. Oysa ders verebilmek için önce dersin konusunu bilmek, sonra da o bilgiyi düzgün şekilde ifade edebilmek gerekmiyor mu? Senli benli konuşuyoruz, hiç tanımadığımız kişilerle. Hiç bilmeden, belki de umursamadan, birbirimize hakaret ediyoruz. Bol bol bağırıyoruz. (Hâlâ bilmeyen kaldı mı; İnternet’te yazışırken büyük harf kullanmak karşımızdakine bağırmak demektir!) Hiçbirimiz dilimizi tam doğru yazmayı bilemeyiz belki tamam ama bu forumlardaki yazılanlara birkez daha bakın lütfen; yazı dilimizi tek kelimeyle “katlediyoruz”. Daha da beterini söyleyeyim mi? Belki farketmediniz, umarım farketmediniz, bir üyemiz, başka koşullar altında “adam öldürmeye teşvik” sayılabilecek laflar etti bu forumlardan birinde daha kısa bir süre önce! Hukuk öğrencisi bunu yapan!

Aman arkadaşlar… Allah aşkına insaf biraz. Biz hukukçuyuz! Sokaktaki adam değiliz biz. Burası kahvehane değil! İfade özgürlüğü adı altında hekes önüne geleni, aklına eseni söyleyemez burada. Herşeyden önce ifade özgürlüğü kendini ifade edebilme becerisi gerektirir. Eğri oturup doğru konuşalım; ifade becerisi diye bir ders olsa, bu forumda yazanların çoğu sınıfta kalır.

Burada durup derin bir nefes alalım şimdi. Konunun ve de sorunun özüne yaklaşıyoruz çünkü…

İyi veya kötü birşeyler yazıyoruz, tamam. Peki okuyor muyuz yazılanları? Bence bu sorunun cevabı kocaman bir HAYIR. (Bakın, ben de bağırdım şimdi.) Okumak denen eylem anlama denen olguyla sonuçlanmıyorsa ona okumak denmez, bakmak denir. Beynin aktif olarak çalışması gerekir. Beynin çalışmasıyla kastettiğim, görüleni beyne kaydetme işlemi değil, okunanı muhakeme etme işlemidir. İçtenlikle inanıyorum ki, önceki paragraflarda yazılanları anlayan bazılarınız bu paragrafta ne demeye çalıştığımı anlamakta güçlük çekiyorsunuzdur şu an. Böyle düşünüyorum, çünkü, okumayı bilseydik, Timuçin beyin yukarıdaki ilk yazısını “okumuş” olsaydık, onun altında yazılı olan yazıları değil başka şeyleri yazardık.

Bu sorun sadece bu konu başlığı için geçerli değil. Diğer konu başlılarının hepsinde de aynı durum var. Örnek mi? Alın size bir başka konu başlığı altında benim başımdan geçen bir örnek:

Türk Ceza Kanunu’daki bir özel hakaret suçunu işlemekle suçlanan basın ve edebiyat camiasına mensup iki kişiyle ilgili haberlerden hareketle hakaret suçunun TCK’da yeri olup olmadığı konusundaki düşüncelerimi kaleme aldım geçenlerde. Sonra, AÜHF forumlarında o konunun tartışmaya açıldığını görünce o yazımı foruma aktardım. (Detayları bilerek yazmıyorum, dikkatiniz dağılmasın lütfen.) Yazım “okunmadı” hiç. Çünkü, “okunmuş” olsa idi, benden sonra o başlık altında foruma yazı yazanların “hakaret, şu anda olduğu gibi, ‘suç’ olarak kalmalıdır, çünkü….” ya da “hakaret ‘suç’ olmamalıdır, çünkü…” diye başlayan fikirler beyan etmeleri gerekirdi. Çünkü, yazımın konusu buydu; başka hiçbirşey değil. Ne oldu biliyor musunuz? Bir arkadaşımız, eminim ki gayet iyi niyetle ve yazdığı sözün ne anlama geldiğini bilmeden, benim fikirlerime, dolayısıyla da bana “lanet okudu”. Galiba, benim Ceza Kanunun’da yeri olmadığını düşünmeye başladığım “hakaret suçu”nu işledi bilmeden o arkadaş. Okusa, anlasa, konu üstünde düşünse, “lanet olası yazı” gibi bir ifadenin mevcut kanun hükümleri karşısında pek muhtemelen hakaret suçu olarak nitelendirilebileceğinin farkında olurdu çünkü; değil mi?

Uzun yazdım. Okumanın, anlamanın, ne hakkında konuştuğuınu bilmenin ve bir de kendini düzgün ifade edebilmenin önemini vurgulamaya çalışıyorum. Hepsi bundan ibaret aslında… Sıkıldıysanız yazının gerisini okumasanız da olur artık…

Hâlâ okuyor musunuz? Harika! Timuçin beyin, bu tartışmaya sebep olan ilk yazısını tekrar okuyun şimdi. Tekrar tekrar okuyun. Orada tek bir şey, yok yok tek değil, iki şey söylemiş yazar:

Birincisi, forumda Ermeni meselesini tartışmaya açmanın gereği yok diyor. Niye öyle diyor biliyor musunuz? Çünkü, o da benim gibi bu forumların mazisini biliyor. Tartışmanın anlamsız bir istikamete gideceğini biliyor. Bilen bilmeyen, yok yok, sadece bilmeyen bir sürü insanın bildik kalıplar içinde artık ziyadesiyle ezberlediğimiz sloganları tekrar tekrar yazıp duracağını biliyor.

Ben kendi adıma, Ermeni sorunu hakkında gazetelerde okuduğum kalıplaşmış sözlerin ötesinde tek kelime bile söyleyemem. Söyleyemem, çünkü, hem yerli hem de yabancı basını hergün düzenli izlememe ve basında konuyla ilgili çıkan haber ver yorumların çoğunu okumama rağmen konu hakkında hiçbirşey bilmiyorum. Bir tane bile tarihi çalışma okumadım. Bir tane bile belge görmedim. Bidiğim tanıdığım bir Ermeni bile yok. 1915 sorunlarını yaşamış, Ermenilerle çatışmış Türk, Kürt, Laz tanıdığım yok. Genel hukuk bilgisinin ötesinde ceza hukuku da bilmiyorum… Sosyoloji bilmiyorum. Usluslararası siyaset konularına ne kadar hakim olduğum şüpheli. Konu hakkında ne “hukuki” ne “tarihi” ne “sosyal” ne de “politik” görüş ifade edebilecek altyapım yok. Ha, gönlümden geçen, doğru olmasına inanmak istediğim bir görüşüm var elbet. Onu da yazma gereği görmüyorum buraya.

Haydi eller havaya şimdi. Kaçınızın konu hakkında ele avuca gelir bilgisi var? Kaç kitap okudunuz Ermeni sorunu ile ilgili? Tamam Türkiye Cumhuriyeti’nin yaklaşımını biliyoruz hepimiz, ama dayanaklarını biliyor musunuz siz? Peki ya karşı tarafın tezini okudunuz mu hiç?

Konu, daha pek çok dalın yanı sıra, hem ceza hukuku hem de tarih ile ilgili. Kaçınız tarih metodolojisi biliyorsunuz? Eminim ki hepiniz gayet iyi ceza hukukçularısınızdır, ona birşey demiyorum… Ama yeterli bilgi birikiminiz var mı gerçekten de? Bu konuda benim yok. Timuçin beyin de dediği bu işte. Bilmediğiniz konuda konuşmayın, diyor.

Birşey daha diyor ama. Bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp, diyor ve okuyup öğrenelim diye ilgili ve önemli konu başlıklarına işaret ediyor. Nesi kötü bunun? İzleyen mesajlarda vurgulanan kötü üslup nerede? Ben söyleyeyim: O yazının üslubunda yanlış hiçbirşey yok. Biz gerçek (bilgisizliğimiz) yüzümüze vurulduğu için bozuluyoruz. Alışmışız bilip bilmeden her konuda konuşmaya. Karşımızda bize laf edenler de genelde bilmeyen adam olduğu için karşılıklı atıp tutuyoruz umursamadan. Gün olup da bilen biri bir laf etti mi bozuluyoruz. Durum bu işte. Başka birşey değil.

Timuçin bey o yazısında Ermeni soykırımı oldu demiyor. Olmadı da demiyor. O, o konuda ne düşünüyor bilmiyorum ben. Bir başka yazısından anlaşılıyor ki geçen seneki Kriminoloji dersindeki öğrencileriyle paylaşmış Ermeni soykırımının olup olmadığı konusundaki kanaatini. Benim kanaatim doğrudur, sizinki yanlış da demiyor. O, sadece “ezbere konuşmayın” diyor. Buna mı bozuluyoruz arkadaşlar?

Şimdi, şu an, silkinip kendine gelme zamanıdır.

Ankara Hukuk Fakültesi sokak değil; biz, hiçbirimiz sokaktaki adam değiliz. Bu forumları da kahvehane olma durumuna düşürmememiz gerekir. Bunun için de şunları yapmamız lazım:

1- Öncelike sitedeki yanlış Türkçe kullanımına son vermeliyiz. Buna sitenin adını düzelterek başlamalıyız. “Forum alanı” denmez. Yerine göre ya “forum” ya da “forumlar” denir. Bunu daha evvel yazdım. İnanıyorum ki forumu yöneten arkadaşlarım derslerinden, sınavlarından fırsat bulduklarında bunu düzelteceklerdir. Sonra, kendimizi ifade ederken düzgün Türkçe kullanmalıyız. Düzgün Türkçe kullanmak, ağdalı yazmak demek değil. Cümlenin başını sonunu getirmek, alfabedeki yirmidokuz harfin hepsini kullanmak, sonra da yazım kurallarına olabildiğince uymak demektir.

2- AÜHF forumlarında hukuku ve hukuk fakültesi mensuplarını (öğrencileri, hocaları ve idari personeli) ilgilendiren konular tartışılmalıdır. Burada tartışılmaya açılacak konular doğrudan ya da dolaylı olabilir. Önemli olan okuyup yazarken tartışmanın özünün unutulmamasıdır.

3- Konular “hukukçu” gibi tartışılmalıdır. Çoğu kişi hukukçu sıfatının hukuk diploması almayla kazanıldığını zannetse de bu sıfat aslında hukuk nosyonunun edinilmesiyle kazanılır. Bu da analitik düşünebilmeyi ve düşünceyi hukuk terimleri kullanarak derli toplu şekilde ifade edebilmeyi gerektirir.

4- Hepimiz gazete okuyoruz. (Umarım…) Gazete bilgisi değerlidir ama kitap bilgisinin yanında son derece yüzeysel kalır. Bilimsel değildir. Köşe yazarları önemli ve değerli şeyler yazarlar ama onların yazılarıın büyük bir yan etkisi vardır. Aynen marketten aldığımız hazır yemekler gibi, çabuk tüketime hazır, tadı tuzu olmayan, adı fikir ama kendi pek de fikir dolu olmayan sloganlar verirler. Bizi kalıplar içinde düşünmeye(!?) zorlarlar. AÜHF forumlarında gazetelerden alınma düşünceler kendi fikrimizmiş gibi yazılmamalıdır. Sloganlara yapışılmamalıdır. Çünkü düşünce üretebilen bir insanının kalıplara, sloganlara ihtiyacı yoktur.

5- Nasıl iyi malzeme olmadan güzel yemek yapılmazsa bolca okumadan da düşünce üretilemez. Düşünmeden söylenen söze “boş söz”, söyleyene “boş adam” denir. AÜHF öğrencileri boş adamlar olmadıklarına göre forumlarda da boş söz yazılmamalıdır. Burada birşeyler yazabilmek için önce bol bol okumak, kitap okumak, sonra da iyice düşünmek gerekmelidir.

6- Tartışmalar medeni olmalıdır. Tekrar yazayım, tatışmalar medeni olmalıdır! Bizden öncekinin yazdıklarına cevap verirken, özellikle de yazdıklarını eleştirirken, o kişiyle değil, onun fikirleriyle çeliştiğinimizi unutmamalıyız bir an bile. Medeni insan karşısındakine saygı gösterir. Saygı, karşındakine “sayın” demekle gösterilmez…

İşte bunlara kafa yorar, özen gösterirsek, hiç gocunmadan ve bozulmadan, “yahu bize niye boş adam muamelesi yapıyosun, asistan oldum diye kendini bir şey mi zannediyorsun” ruh haline kapılmadan, sloganlara yapışmadan, karşımızdakine “ukala adam” diyerek saldırmadan, yazdıklarını “lanet yazı” diye aşağılamadan tartışabiliriz.

İşte o zaman, elma ile armut, portakal ile karpuz birbirinden ayırt edilir.

Sabredip buraya kadar okuduğunuz için çok sağolun. Şaşırttınız beni doğrusu. Lütfen kızmayınız bana. Dokuz köyden kovmayınız beni de Timuçin beye yaptığınız gibi…

Ertuğrul Akçaoğlu
10 Kasım 2005

İlk olarak AÜHF forumlarında yayınlanmış bir yazımdır.

© 2005 – 2006, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.

Bundan on sene kadar önceydi. Ya doksan beş yılıydı ya da doksan altı, hatırlayamıyorum tam. Aralarında benim de yer aldığım bir grup öğrenci hazırlamıştı AÜHF’nin ilk vebsitesini. (İlk vebsitesi diyorum ama ondan önce de Rektörlük tarafından hazırlanmış tek sayfalık bir şey vardı aslında.) O vakitler Türkiye’de şimdiki kadar çok hukuk fakültesi yoktu. Olanların da hiçbirinin vebsitesi yoktu. Türk hukuk fakültelerine, sadece hukuk fakültelerine de değil, tüm hukuk camiasına örnek oldu AÜHF ilk vebsitesi ile.

İlk siteden sonra ikinci, üçüncü, dördüncü siteleri hazırlayanlar arasında yer aldım o veya bu şekilde ta ki iki bin senesine gelinceye kadar. Başlarda aklımız fikrimiz göze hoş görünen tasarımlar yaratmaktı. Epey sonralardan içeriği zenginleştirmenin, siteyi fonksiyonel kılmanın şeklini güzel tutmaktan çok daha önemli olduğunu farkettik ama mezun olup başka şeyler yapma vakti gelmişti bizim için. Hoş, ben mezuniyetten bir süre sonra asistan oldum ve AÜHF’de İnternet ve bilgisayar faaliyetlerini koordine etmekle sorumluluğu ilk kez doksan sekiz yılında bana verildi ama bu görevi ne kadar iyi yapabildim emin değilim doğrusu. O zamanlar öğrencilerin kullanmındaki bilgisayarları yenilemek, odalara ağ bağlantıları sağlamak ve sınav sonuçlarını İnternet’ten açıklayabilmekdi önceliklerim. Bu sonuncusu için bir çalışma yapmış, bir kaç öğrenci arkadaşımın yardımıyla gerekli teknik hazırlığı tamamlamıştım ama bürokratik zorlukların üstesinden gelemedim bir türlü. Ben iki bin senesinde Ankara’dan ayrıldığımda sınav sonuçlarını İnternet’ten veremiyorduk hala.

Benden sonra İnternet ve bilgisayar faaliyetlerini koordine etme işi hangi asistan arkadaşıma verildi bilmiyorum. AÜHF vebsitesini bizden devralan arkadaşlar geliştirmeye devam ettiler ve güzel işler başardılar. Benim hiç aklıma gelmeyen bir fikri hayata geçirip Türkiye’de ilkkez bir hukuk fakültesi vebsitesi üzerinde öğrencilerin serbestçe fikirlerini paylaşabildiği bir forum yarattılar. Sanırım iki bin bir senesiydi.

Bizim de yaptığımız bir hatayı bizden sonra gelen arkadaşlar da yaptılar ama. Hazırladıkları her yeni vebsitesiyle bir öncekinde ne varsa silip attılar. Örneğin biz Fakülte Dergisi’ni vebsitesine aktarmaya başlamıştık. Bunun devamı gelmediği gibi, bizim İnternet’e koyduğumuz sayıları da silindi gitti. Bizden sonra gelen arkadaşlar ‘hukuk rehberi’ adı altında bir bölüm yaratmışlardı. Bu bölümde Türkiye’deki hukukla ilgili vebsitelerinin kaydı tutluyordu. AÜHF vebsitesi geçtiğimiz ay tekrar yenilenirken eski sitedeki çoğu bilgi gibi hukuk rehberi bölümü de silindi gitti. Bu ve benzeri uygulamalar neticesinde AÜHF vebsitesi bugün olabileceği düzeyin gerisinde kaldı.

Biz AÜHF mensupları olarak hem nitelik hem de nicelik olarak yeterince içerik üretemiyoruz. Ürettiklerimizi vebsitesine yeterince koymuyoruz. Koyduklarımızı muhafaza etmiyoruz. Bu sadece fakültemize özgü bir sorun değil ya…

Çoğumuz ya İnternet’ten haberdar değiliz ya da İnternet’i ‘chat’ yapılan, boş vakit geçirilen bir yer olarak görüyoruz. İnternet’te araştırma yapanlarımız da var elbet ama onlar da İnternet’i sadece yararlanılan bir araç olarak görüyor, İnternet’teki Türkçe içeriği zenginleştirmek için katkıda bulunmayı akllarının köşesinden bile geçmiyorlar. Ben dahil AÜHF mensupları (hocaları, öğrencileri ve idari personeli) hala İnternet’in önemi ve AÜHF vebsitesinin fonksiyonuna yeterince kafa yormuyor bence. AÜHF vebsitesinin fonksiyonu nedir, ne olmalıdır diye sorsam her birimizden bambaşka cevaplar geleceğinden eminim.

AÜHF’nin temel fonksiyonu nedir? Hukuk öğretmek ve hukuku araştırmak mı? Eğer cevap evet ise AÜHF vebsitesinin temel fonksiyonu da bu olmalıdır bence. Hukuk öğretmek ve hukuk araştırmak. Sonra öğrencilerine diğer hizmetler sunmak olmalıdır. Bol bol idari bilgi sağlamak mesela. Böylece öğrenci işleri biriminin iş yükü epeyce azaltılabilir. Sonra öğrenci adaylarına fakülteyi tanıtmak olmalıdır. En sonra da tüm hukukçuların yararlanacağı iyi bir genel kaynak olmalıdır. Mevcut vebsitemiz şeklini şemailini değiştirmeden, yeniden sil-baştan bir vebsitesi yaratmadan bu amaçların hepsini yerine getirebilir. Tek yapmamız gerek oturup gerekli içeriği yaratmak ve vebsitesine koymaktan ibaret. En zor iş de bu değil mi zaten…

Ertuğrul Akçaoğlu

© 2005 – 2006, Ertuğrul Akçaoğlu. All rights reserved.